२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
नट् (नटँ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0018
धात्वर्थ: अवस्पन्दने — दिखाना (to enact, to dance, to act, to show)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नाटयति नाटयतः नाटयन्ति मध्यम नाटयसि नाटयथः नाटयथ उत्तम नाटयामि नाटयावः नाटयामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नाटयतात् / नाटयताद् / नाटयतु नाटयताम् नाटयन्तु मध्यम नाटय / नाटयतात् / नाटयताद् नाटयतम् नाटयत उत्तम नाटयानि नाटयाव नाटयाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अनाटयत् / अनाटयद् अनाटयताम् अनाटयन् मध्यम अनाटयः अनाटयतम् अनाटयत उत्तम अनाटयम् अनाटयाव अनाटयाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नाटयेत् / नाटयेद् नाटयेताम् नाटयेयुः मध्यम नाटयेः नाटयेतम् नाटयेत उत्तम नाटयेयम् नाटयेव नाटयेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नाटयिष्यति नाटयिष्यतः नाटयिष्यन्ति मध्यम नाटयिष्यसि नाटयिष्यथः नाटयिष्यथ उत्तम नाटयिष्यामि नाटयिष्यावः नाटयिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नाटयिता नाटयितारौ नाटयितारः मध्यम नाटयितासि नाटयितास्थः नाटयितास्थ उत्तम नाटयितास्मि नाटयितास्वः नाटयितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नाटयाञ्चकार / नाटयामास / नाटयाम्बभूव नाटयाञ्चक्रतुः / नाटयामासतुः / नाटयाम्बभूवतुः नाटयाञ्चक्रुः / नाटयामासुः / नाटयाम्बभूवुः मध्यम नाटयाञ्चकर्थ / नाटयामासिथ / नाटयाम्बभूविथ नाटयाञ्चक्रथुः / नाटयामासथुः / नाटयाम्बभूवथुः नाटयाञ्चक्र / नाटयामास / नाटयाम्बभूव उत्तम नाटयाञ्चकर / नाटयाञ्चकार / नाटयामास / नाटयाम्बभूव नाटयाञ्चकृव / नाटयामासिव / नाटयाम्बभूविव नाटयाञ्चकृम / नाटयामासिम / नाटयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अनीनटत् / अनीनटद् अनीनटताम् अनीनटन् मध्यम अनीनटः अनीनटतम् अनीनटत उत्तम अनीनटम् अनीनटाव अनीनटाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नाट्यात् / नाट्याद् नाट्यास्ताम् नाट्यासुः मध्यम नाट्याः नाट्यास्तम् नाट्यास्त उत्तम नाट्यासम् नाट्यास्व नाट्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अनाटयिष्यत् / अनाटयिष्यद् अनाटयिष्यताम् अनाटयिष्यन् मध्यम अनाटयिष्यः अनाटयिष्यतम् अनाटयिष्यत उत्तम अनाटयिष्यम् अनाटयिष्याव अनाटयिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नाटयते नाटयेते नाटयन्ते मध्यम नाटयसे नाटयेथे नाटयध्वे उत्तम नाटये नाटयावहे नाटयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नाटयताम् नाटयेताम् नाटयन्ताम् मध्यम नाटयस्व नाटयेथाम् नाटयध्वम् उत्तम नाटयै नाटयावहै नाटयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अनाटयत अनाटयेताम् अनाटयन्त मध्यम अनाटयथाः अनाटयेथाम् अनाटयध्वम् उत्तम अनाटये अनाटयावहि अनाटयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नाटयेत नाटयेयाताम् नाटयेरन् मध्यम नाटयेथाः नाटयेयाथाम् नाटयेध्वम् उत्तम नाटयेय नाटयेवहि नाटयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नाटयिष्यते नाटयिष्येते नाटयिष्यन्ते मध्यम नाटयिष्यसे नाटयिष्येथे नाटयिष्यध्वे उत्तम नाटयिष्ये नाटयिष्यावहे नाटयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नाटयिता नाटयितारौ नाटयितारः मध्यम नाटयितासे नाटयितासाथे नाटयिताध्वे उत्तम नाटयिताहे नाटयितास्वहे नाटयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नाटयाञ्चक्रे / नाटयामास / नाटयाम्बभूव नाटयाञ्चक्राते / नाटयामासतुः / नाटयाम्बभूवतुः नाटयाञ्चक्रिरे / नाटयामासुः / नाटयाम्बभूवुः मध्यम नाटयाञ्चकृषे / नाटयामासिथ / नाटयाम्बभूविथ नाटयाञ्चक्राथे / नाटयामासथुः / नाटयाम्बभूवथुः नाटयाञ्चकृढ्वे / नाटयामास / नाटयाम्बभूव उत्तम नाटयाञ्चक्रे / नाटयामास / नाटयाम्बभूव नाटयाञ्चकृवहे / नाटयामासिव / नाटयाम्बभूविव नाटयाञ्चकृमहे / नाटयामासिम / नाटयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अनीनटत अनीनटेताम् अनीनटन्त मध्यम अनीनटथाः अनीनटेथाम् अनीनटध्वम् उत्तम अनीनटे अनीनटावहि अनीनटामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नाटयिषीष्ट नाटयिषीयास्ताम् नाटयिषीरन् मध्यम नाटयिषीष्ठाः नाटयिषीयास्थाम् नाटयिषीढ्वम् / नाटयिषीध्वम् उत्तम नाटयिषीय नाटयिषीवहि नाटयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अनाटयिष्यत अनाटयिष्येताम् अनाटयिष्यन्त मध्यम अनाटयिष्यथाः अनाटयिष्येथाम् अनाटयिष्यध्वम् उत्तम अनाटयिष्ये अनाटयिष्यावहि अनाटयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नाट्यते नाट्येते नाट्यन्ते मध्यम नाट्यसे नाट्येथे नाट्यध्वे उत्तम नाट्ये नाट्यावहे नाट्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नाट्यताम् नाट्येताम् नाट्यन्ताम् मध्यम नाट्यस्व नाट्येथाम् नाट्यध्वम् उत्तम नाट्यै नाट्यावहै नाट्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अनाट्यत अनाट्येताम् अनाट्यन्त मध्यम अनाट्यथाः अनाट्येथाम् अनाट्यध्वम् उत्तम अनाट्ये अनाट्यावहि अनाट्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नाट्येत नाट्येयाताम् नाट्येरन् मध्यम नाट्येथाः नाट्येयाथाम् नाट्येध्वम् उत्तम नाट्येय नाट्येवहि नाट्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नाटयिष्यते / नाटिष्यते नाटयिष्येते / नाटिष्येते नाटयिष्यन्ते / नाटिष्यन्ते मध्यम नाटयिष्यसे / नाटिष्यसे नाटयिष्येथे / नाटिष्येथे नाटयिष्यध्वे / नाटिष्यध्वे उत्तम नाटयिष्ये / नाटिष्ये नाटयिष्यावहे / नाटिष्यावहे नाटयिष्यामहे / नाटिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त नाटन — — नाटनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त नाटक नाटकः नाटिका नाटकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त नाटयितृ नाटयिता नाटयित्री नाटयितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त नाट्य नाट्यः नाट्या नाट्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) नाटयितव्य नाटयितव्यः नाटयितव्या नाटयितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त नाटनीय नाटनीयः नाटनीया नाटनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) नाटित नाटितः नाटिता नाटितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) नाटितवत् नाटितवान् नाटितवती नाटितवत् / नाटितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) नाटयत् नाटयन् नाटयन्ती नाटयत् / नाटयद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त नाटयिष्यत् नाटयिष्यन् नाटयिष्यती / नाटयिष्यन्ती नाटयिष्यत् / नाटयिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) नाटयमान नाटयमानः नाटयमाना नाटयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) नाटयित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रनाट्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) नाटयितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय नाटम् — — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त नाट्टि — नाट्टिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त नाटयाम्बभूवस् नाटयाम्बभूवान् नाटयाम्बभूषी नाटयाम्बभूवत् / नाटयाम्बभूवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।