॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: निषेधात्मक अव्यय, ’नहीं’ ’न तो’ ’न’ का समानार्थक, लोट् लकार में प्रतिषेधात्मक न होकर, आज्ञा, प्रार्थना या कामना के लिए प्रयुक्त
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
अर्थ: दरिया की उतराई, मार्गव्यय, भाड़ा
संस्कृत: नद्यादितरणे देयमूल्यम् · पर्याय: तरपण्य
व्युत्पत्ति: आतरति अनेन आ+तृ+अप् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | आतरः | आतरौ | आतराः |
| द्वितीया | आतरम् | आतरौ | आतरान् |
| तृतीया | आतरेण | आतराभ्याम् | आतरैः |
| चतुर्थी | आतराय | आतराभ्याम् | आतरेभ्यः |
| पञ्चमी | आतरात् / आतराद् | आतराभ्याम् | आतरेभ्यः |
| षष्ठी | आतरस्य | आतरयोः | आतराणाम् |
| सप्तमी | आतरे | आतरयोः | आतरेषु |
| सम्बोधन | हे आतर | हे आतरौ | हे आतराः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
न 📚 ➤ निषेधात्मक अव्यय, ’नहीं’ ’न तो’ ’न’ का समानार्थक, लोट् लकार में प्रतिषेधात्मक न होकर, आज्ञा, प्रार्थना या कामना के लिए प्रयुक्त
आतराः 📚 ➤ दरिया की उतराई, मार्गव्यय, भाड़ा
संस्कृत: नद्यादितरणे देयमूल्यम् · पर्याय: तरपण्य
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| आतर 📚 | नदी पार जाने का महसूल । नाव का भाड़ा । उतराई | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| आतर |
नदी पार करने का किराया (१.१०.११) — तरपण्य |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| नातरा | न + आतराः | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड