॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: नियंत्रण, रोक
संस्कृत: अङ्गीकारः, व्रतम्, नियमकर्मः, परिवर्तनम् · पर्याय: संविद्, आगू, प्रतिज्ञान, आश्रव, संश्रव
व्युत्पत्ति: नि + यन् +
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | नियमः | नियमौ | नियमाः |
| द्वितीया | नियमम् | नियमौ | नियमान् |
| तृतीया | नियमेन | नियमाभ्याम् | नियमैः |
| चतुर्थी | नियमाय | नियमाभ्याम् | नियमेभ्यः |
| पञ्चमी | नियमात् / नियमाद् | नियमाभ्याम् | नियमेभ्यः |
| षष्ठी | नियमस्य | नियमयोः | नियमानाम् |
| सप्तमी | नियमे | नियमयोः | नियमेषु |
| सम्बोधन | हे नियम | हे नियमौ | हे नियमाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| नियमेन | नियम (पुं.) — तृतीया विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: नियमेन (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | अव्ययम् |
नियमेन 📚 ➤ नियंत्रण, रोक
संस्कृत: अङ्गीकारः, व्रतम्, नियमकर्मः, परिवर्तनम् · पर्याय: संविद्, आगू, प्रतिज्ञान, आश्रव, संश्रव
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| नियम 📚 | विधि या निश्चय के अनुकूल प्रातिबंध । परिमिति । रोक । पाबंदी । नियंत्रण… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| नियम |
व्रत (२.७.४१) — व्रत |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड