॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: तारा . रात
संस्कृत: रात्रिः · पर्याय: शर्वरी, निशीथिनी, रात्रि, त्रियामा, क्षणदा
व्युत्पत्ति: नितरां श्यति तनूकरोति व्यापारान् - शो+क (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | निशा | निशे | निशाः |
| द्वितीया | निशाम् | निशे | निशाः / निशः |
| तृतीया | निशा / निशया | निशाभ्याम् / निज्भ्याम् / निड्भ्याम् | निशाभिः / निज्भिः / निड्भिः |
| चतुर्थी | निशायै / निशे | निशाभ्याम् / निज्भ्याम् / निड्भ्याम् | निशाभ्यः / निज्भ्यः / निड्भ्यः |
| पञ्चमी | निशायाः / निशः | निशाभ्याम् / निज्भ्याम् / निड्भ्याम् | निशाभ्यः / निज्भ्यः / निड्भ्यः |
| षष्ठी | निशायाः / निशः | निशयोः / निशोः | निशानाम् / निशाम् |
| सप्तमी | निशायाम् / निशि | निशयोः / निशोः | निशासु / निच्छु / निच्शु / निट्त्सु / निट्सु |
| सम्बोधन | हे निशे | हे निशे | हे निशाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| निशा | निशा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: निशा (स्त्री.) — तृतीया विभक्ति, एकवचन | निश् (स्त्री.) — तृतीया विभक्ति, एकवचन |
निशा 📚 ➤ तारा . रात
संस्कृत: रात्रिः · पर्याय: शर्वरी, निशीथिनी, रात्रि, त्रियामा, क्षणदा
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| निशा 📚 | रात्रि । रजनी । रात | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| निशा |
हल्दी (२.९.४१) — कांचनी, पीता, हरिद्रा, वरवर्णिनी रात्रि के नाम (१.४.४) — शर्वरी, निशीथिनी, रात्रि, त्रियामा, क्षणदा, क्षपा |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड