॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: रंगना, रंगाना, नील रंग लगाना
संस्कृत: वर्णे
अंग्रेज़ी: to color, to dye, to paint, to darken
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | नीलति | नीलतः | नीलन्ति |
| मध्यम | नीलसि | नीलथः | नीलथ |
| उत्तम | नीलामि | नीलावः | नीलामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: नीलति · लिट्: निनील · लुट्: नीलिता · लृट्: नीलिष्यति · लोट्: नीलतात् · लङ्: अनीलत् · विधिलिङ्: नीलेत् · आशीर्लिङ्: नील्यात् · लुङ्: अनीलीत् · लृङ्: अनीलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: नीलन · ण्वुल्: नीलकः · तृच्: नीलिता · ण्यत्: नील्यः · तव्य: नीलितव्यः · अनीयर्: नीलनीयः · क्त: नीलितः · क्तवतु: नीलितवान् · शतृ: नीलन् · स्य-शतृ: नीलिष्यन् · क्त्वा: नीलित्वा · ल्यप्: प्रणील्य · तुमुन्: नीलितुम् · णमुल्: नीलम् · घञ्: नीलः · क्तिन्: नील्ति · क्वसु: निनील्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| नीलति | नील् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन अन्य सम्भावना: नीलत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: नील् + शतृ | नीलत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: नील् + शतृ |
नीलति ➤ रंगना, रंगाना, नील रंग लगाना
संस्कृत: वर्णे
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड