२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
नील् (णीलँ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0600
धात्वर्थ: वर्णे — रंगना, रंगाना, नील रंग लगाना (to color, to dye, to paint, to darken)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नीलति नीलतः नीलन्ति मध्यम नीलसि नीलथः नीलथ उत्तम नीलामि नीलावः नीलामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नीलतात् / नीलताद् / नीलतु नीलताम् नीलन्तु मध्यम नील / नीलतात् / नीलताद् नीलतम् नीलत उत्तम नीलानि नीलाव नीलाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अनीलत् / अनीलद् अनीलताम् अनीलन् मध्यम अनीलः अनीलतम् अनीलत उत्तम अनीलम् अनीलाव अनीलाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नीलेत् / नीलेद् नीलेताम् नीलेयुः मध्यम नीलेः नीलेतम् नीलेत उत्तम नीलेयम् नीलेव नीलेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नीलिष्यति नीलिष्यतः नीलिष्यन्ति मध्यम नीलिष्यसि नीलिष्यथः नीलिष्यथ उत्तम नीलिष्यामि नीलिष्यावः नीलिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नीलिता नीलितारौ नीलितारः मध्यम नीलितासि नीलितास्थः नीलितास्थ उत्तम नीलितास्मि नीलितास्वः नीलितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम निनील निनीलतुः निनीलुः मध्यम निनीलिथ निनीलथुः निनील उत्तम निनील निनीलिव निनीलिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अनीलीत् / अनीलीद् अनीलिष्टाम् अनीलिषुः मध्यम अनीलीः अनीलिष्टम् अनीलिष्ट उत्तम अनीलिषम् अनीलिष्व अनीलिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नील्यात् / नील्याद् नील्यास्ताम् नील्यासुः मध्यम नील्याः नील्यास्तम् नील्यास्त उत्तम नील्यासम् नील्यास्व नील्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अनीलिष्यत् / अनीलिष्यद् अनीलिष्यताम् अनीलिष्यन् मध्यम अनीलिष्यः अनीलिष्यतम् अनीलिष्यत उत्तम अनीलिष्यम् अनीलिष्याव अनीलिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नील्यते नील्येते नील्यन्ते मध्यम नील्यसे नील्येथे नील्यध्वे उत्तम नील्ये नील्यावहे नील्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नील्यताम् नील्येताम् नील्यन्ताम् मध्यम नील्यस्व नील्येथाम् नील्यध्वम् उत्तम नील्यै नील्यावहै नील्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अनील्यत अनील्येताम् अनील्यन्त मध्यम अनील्यथाः अनील्येथाम् अनील्यध्वम् उत्तम अनील्ये अनील्यावहि अनील्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नील्येत नील्येयाताम् नील्येरन् मध्यम नील्येथाः नील्येयाथाम् नील्येध्वम् उत्तम नील्येय नील्येवहि नील्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नीलिष्यते नीलिष्येते नीलिष्यन्ते मध्यम नीलिष्यसे नीलिष्येथे नीलिष्यध्वे उत्तम नीलिष्ये नीलिष्यावहे नीलिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त नीलन — — नीलनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त नीलक नीलकः नीलिका नीलकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त नीलितृ नीलिता नीलित्री नीलितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त नील्य नील्यः नील्या नील्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) नीलितव्य नीलितव्यः नीलितव्या नीलितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त नीलनीय नीलनीयः नीलनीया नीलनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) नीलित नीलितः नीलिता नीलितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) नीलितवत् नीलितवान् नीलितवती नीलितवत् / नीलितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) नीलत् नीलन् नीलन्ती नीलत् / नीलद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त नीलिष्यत् नीलिष्यन् नीलिष्यती / नीलिष्यन्ती नीलिष्यत् / नीलिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) नीलित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रणील्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) नीलितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय नीलम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त नील नीलः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त नील्ति — नील्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त निनील्वस् निनील्वान् निनीलुषी निनील्वत् / निनील्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।