॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पतला, फाल्तू
व्युत्पत्ति: नह् (नश्) +
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | ना | ने | नाः |
| द्वितीया | नाम् | ने | नाः |
| तृतीया | नया | नाभ्याम् | नाभिः |
| चतुर्थी | नायै | नाभ्याम् | नाभ्यः |
| पञ्चमी | नायाः | नाभ्याम् | नाभ्यः |
| षष्ठी | नायाः | नयोः | नानाम् |
| सप्तमी | नायाम् | नयोः | नासु |
| सम्बोधन | हे ने | हे ने | हे नाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: शब्द करना, मदोन्मत्त होना, वेसुध होना
संस्कृत: शब्दे मदने च
अंग्रेज़ी: to sound, to be intoxicated, to be drunk, to be confused
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अगजत् / अगजद् | अगजताम् | अगजन् |
| मध्यम | अगजः | अगजतम् | अगजत |
| उत्तम | अगजम् | अगजाव | अगजाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: गजति · लिट्: जगाज · लुट्: गजिता · लृट्: गजिष्यति · लोट्: गजतात् · लङ्: अगजत् · विधिलिङ्: गजेत् · आशीर्लिङ्: गज्यात् · लुङ्: अगजीत् · लृङ्: अगजिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: गजन · ण्वुल्: गाजकः · तृच्: गजिता · ण्यत्: गाज्यः · तव्य: गजितव्यः · अनीयर्: गजनीयः · क्त: गजितः · क्तवतु: गजितवान् · शतृ: गजन् · स्य-शतृ: गजिष्यन् · क्त्वा: गजित्वा · ल्यप्: प्रगज्य · तुमुन्: गजितुम् · णमुल्: गाजम् · घञ्: गाजः · क्तिन्: गक्ति · क्वसु: जगज्वान्
अर्थ: जो जाता है, जाने वाला, गतिमान होने वाला, ठहरने वाला, शेष रहने वाला, मैथुन करने वाला
व्युत्पत्ति: गै-क (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | गः | गौ | गाः |
| द्वितीया | गम् | गौ | गान् |
| तृतीया | गेन | गाभ्याम् | गैः |
| चतुर्थी | गाय | गाभ्याम् | गेभ्यः |
| पञ्चमी | गात् / गाद् | गाभ्याम् | गेभ्यः |
| षष्ठी | गस्य | गयोः | गानाम् |
| सप्तमी | गे | गयोः | गेषु |
| सम्बोधन | हे ग | हे गौ | हे गाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| ने | ना (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: ना (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन | ना (स्त्री.) — सम्बोधन, द्विवचन |
| गजः | गज् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लङ् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: गज (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन |
| ग | ग (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: ग (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
ने 📚 ➤ पतला, फाल्तू
गजः 📚 ➤ शब्द करना, मदोन्मत्त होना, वेसुध होना
संस्कृत: शब्दे मदने च
ग 📚 ➤ जो जाता है, जाने वाला, गतिमान होने वाला, ठहरने वाला, शेष रहने वाला, मैथुन करने वाला
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| ना 📚 | एक शब्द जिसका प्रयोग अस्वीकृति या निषेध सूचित करने के लिये होता है । न… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| गज् 📚 | (for √ गर्ज्) cl. 1. P. √ ˚जति (Dhātup. vii, 72), to sound, roar, Bhaṭ… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| नेगजोग | गजः + ग | विसर्ग → उ (हशि च) | हशि च (६.१.११४) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड