॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: खिला हुआ
संस्कृत: शोषणे
अंग्रेज़ी: to dry,to wither
व्युत्पत्ति: वन् + अण् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | वाना | वाने | वानाः |
| द्वितीया | वानाम् | वाने | वानाः |
| तृतीया | वानया | वानाभ्याम् | वानाभिः |
| चतुर्थी | वानायै | वानाभ्याम् | वानाभ्यः |
| पञ्चमी | वानायाः | वानाभ्याम् | वानाभ्यः |
| षष्ठी | वानायाः | वानयोः | वानानाम् |
| सप्तमी | वानायाम् | वानयोः | वानासु |
| सम्बोधन | हे वाने | हे वाने | हे वानाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | वायति | वायतः | वायन्ति |
| मध्यम | वायसि | वायथः | वायथ |
| उत्तम | वायामि | वायावः | वायामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: वायति · लिट्: ववौ · लुट्: वाता · लृट्: वास्यति · लोट्: वायतात् · लङ्: अवायत् · विधिलिङ्: वायेत् · आशीर्लिङ्: वायात् · लुङ्: अवासीत् · लृङ्: अवास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: वान · ण्वुल्: वायकः · तृच्: वाता · यत्: वेयः · तव्य: वातव्यः · अनीयर्: वानीयः · क्त: वानः · क्तवतु: वानवान् · शतृ: वायन् · स्य-शतृ: वास्यन् · क्त्वा: वात्वा · ल्यप्: प्रवाय · तुमुन्: वातुम् · णमुल्: वायम् · घञ्: वायः · क्तिन्: वाति · क्वसु: वविवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| पट-वाना | समास: पट + वाना तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: वाना (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: वै + क्त 📚 अन्य सम्भावना: वाना (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: वै + क्त | वाना (स्त्री.) — सम्बोधन, बहुवचन · कृदन्त: वै + क्त |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| पट |
सुन्दर वस्त्र (२.६.११७) — सुचेलक |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड