॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: (व्यापार में) किया गया लेन-देन
संस्कृत: व्यवहारे स्तुतौ च · पर्याय: ईलित, शस्त, पणायित, पनायित, प्रणुत
अंग्रेज़ी: to deal, to transact, to do business, to barter, to praise
व्युत्पत्ति: पण् + क्त (व्यापार में) किया गया लेन-देन
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | पणितः | पणितौ | पणिताः |
| द्वितीया | पणितम् | पणितौ | पणितान् |
| तृतीया | पणितेन | पणिताभ्याम् | पणितैः |
| चतुर्थी | पणिताय | पणिताभ्याम् | पणितेभ्यः |
| पञ्चमी | पणितात् / पणिताद् | पणिताभ्याम् | पणितेभ्यः |
| षष्ठी | पणितस्य | पणितयोः | पणितानाम् |
| सप्तमी | पणिते | पणितयोः | पणितेषु |
| सम्बोधन | हे पणित | हे पणितौ | हे पणिताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | पणायति | पणायतः | पणायन्ति |
| मध्यम | पणायसि | पणायथः | पणायथ |
| उत्तम | पणायामि | पणायावः | पणायामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: पणायति · लट् (आत्मने.): पणते · लिट्: पणायाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): पेणे · लुट्: पणायिता · लुट् (आत्मने.): पणिता · लृट्: पणायिष्यति · लृट् (आत्मने.): पणिष्यते · लोट्: पणायतात् · लोट् (आत्मने.): पणताम् · लङ्: अपणायत् · लङ् (आत्मने.): अपणत · विधिलिङ्: पणायेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): पणेत · आशीर्लिङ्: पणाय्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): पणिषीष्ट · लुङ्: अपणायीत् · लुङ् (आत्मने.): अपणिष्ट · लृङ्: अपणायिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अपणिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: पणन · ण्वुल्: पाणकः · तृच्: पणिता · यत्: पणाय्यः · ण्यत्: पाण्यः · तव्य: पणितव्यः · अनीयर्: पणनीयः · क्त: पणितः · क्तवतु: पणितवान् · शतृ: पणायन् · स्य-शतृ: पणायिष्यन् · शानच्: पणमानः · क्त्वा: पणित्वा · ल्यप्: प्रपण्य · तुमुन्: पणितुम् · णमुल्: पाणम् · घञ्: पाणः · क्तिन्: पाण्टि · क्वसु: पेणिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| पणितम् | पणित (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: पण् + क्त 📚 अन्य सम्भावना: पणित (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: पण् + क्त | पणित (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: पण् + क्त |
पणितम् 📚 ➤ (व्यापार में) किया गया लेन-देन
संस्कृत: व्यवहारे स्तुतौ च · पर्याय: ईलित, शस्त, पणायित, पनायित, प्रणुत
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| पणित 📚 | जिसकी प्रशंसा की गई है । प्रशंसित । स्तुत | 🟠🔵🟣🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| पणित |
स्तुति किया हुआ (३.१.१०८) — ईलित, शस्त, पणायित, पनायित, प्रणुत, पनित |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड