॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जहाज, नौका
व्युत्पत्ति: नुद्यते अनया - नुद्+डौ
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | नौता | नौते | नौताः |
| द्वितीया | नौताम् | नौते | नौताः |
| तृतीया | नौतया | नौताभ्याम् | नौताभिः |
| चतुर्थी | नौतायै | नौताभ्याम् | नौताभ्यः |
| पञ्चमी | नौतायाः | नौताभ्याम् | नौताभ्यः |
| षष्ठी | नौतायाः | नौतयोः | नौतानाम् |
| सप्तमी | नौतायाम् | नौतयोः | नौतासु |
| सम्बोधन | हे नौते | हे नौते | हे नौताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| पर-नौत | समास: पर + नौता कर्मधारय (सम्भावित — पूर्वपद विशेषण) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: नौता (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन · तद्धित: नौ + तल् (भाववाचक) 📚 |
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| पर 📚 | साधारणतः लोग दो चरणों को ही (जिन्हें वास्तव में अर्धाली कहते हैं) चौपा… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| नौता 📚 | दे॰ 'न्योता' | 🟠 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड