॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पवित्र बनना या होना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: पवने · पर्याय: निष्पाव, पवन
अंग्रेज़ी: to purify, to cleanse
व्युत्पत्ति: पू + अप् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | पवः | पवौ | पवाः |
| द्वितीया | पवम् | पवौ | पवान् |
| तृतीया | पवेन | पवाभ्याम् | पवैः |
| चतुर्थी | पवाय | पवाभ्याम् | पवेभ्यः |
| पञ्चमी | पवात् / पवाद् | पवाभ्याम् | पवेभ्यः |
| षष्ठी | पवस्य | पवयोः | पवानाम् |
| सप्तमी | पवे | पवयोः | पवेषु |
| सम्बोधन | हे पव | हे पवौ | हे पवाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | पवते | पवेते | पवन्ते |
| मध्यम | पवसे | पवेथे | पवध्वे |
| उत्तम | पवे | पवावहे | पवामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): पवते · लिट् (आत्मने.): पुपुवे · लुट् (आत्मने.): पविता · लृट् (आत्मने.): पविष्यते · लोट् (आत्मने.): पवताम् · लङ् (आत्मने.): अपवत · विधिलिङ् (आत्मने.): पवेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): पविषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अपविष्ट · लृङ् (आत्मने.): अपविष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: पवन · ण्वुल्: पावकः · तृच्: पविता · यत्: पव्यः · ण्यत्: पाव्यः · तव्य: पवितव्यः · अनीयर्: पवनीयः · क्त: पवितः · क्तवतु: पवितवान् · शानच्: पवमानः · क्त्वा: पवित्वा · ल्यप्: प्रपूय · तुमुन्: पवितुम् · णमुल्: पावम् · क्तिन्: पूति · क्वसु: पुपूवान्
अर्थ: निषेधात्मक अव्यय, ’नहीं’ ’न तो’ ’न’ का समानार्थक, लोट् लकार में प्रतिषेधात्मक न होकर, आज्ञा, प्रार्थना या कामना के लिए प्रयुक्त
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
परिपव 📚 ➤ पवित्र बनना या होना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: पवने · पर्याय: निष्पाव, पवन
न 📚 ➤ निषेधात्मक अव्यय, ’नहीं’ ’न तो’ ’न’ का समानार्थक, लोट् लकार में प्रतिषेधात्मक न होकर, आज्ञा, प्रार्थना या कामना के लिए प्रयुक्त
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| पव 📚 | गोबर | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| पव |
(अनाज) ओसाना (३.२.२४) — निष्पाव, पवन |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड