॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: रक्षा करना, पालन करना
संस्कृत: रक्षणे
अंग्रेज़ी: to protect, to preserve
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | पातात् / पाताद् / पातु | पाताम् | पान्तु |
| मध्यम | पातात् / पाताद् / पाहि | पातम् | पात |
| उत्तम | पानि | पाव | पाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: पाति · लिट्: पपौ · लुट्: पाता · लृट्: पास्यति · लोट्: पातात् · लङ्: अपात् · विधिलिङ्: पायात् · आशीर्लिङ्: पायात् · लुङ्: अपासीत् · लृङ्: अपास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: पान · ण्वुल्: पायकः · तृच्: पाता · यत्: पेयः · तव्य: पातव्यः · अनीयर्: पानीयः · क्त: पातः · क्तवतु: पातवान् · शतृ: पान् · स्य-शतृ: पास्यन् · क्त्वा: पात्वा · ल्यप्: प्रपाय · तुमुन्: पातुम् · णमुल्: पायम् · घञ्: पायः · क्तिन्: पाति · क्वसु: पपिवान्
अर्थ: हिन्दी अर्थ उपलब्ध नहीं
संस्कृत: गतिदीप्त्यादानेषु
अंग्रेज़ी: to go, to shine, to glow, to take
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | आषत | आषेताम् | आषन्त |
| मध्यम | आषथाः | आषेथाम् | आषध्वम् |
| उत्तम | आषे | आषावहि | आषामहि |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अषति · लट् (आत्मने.): अषते · लिट्: आष · लिट् (आत्मने.): आषे · लुट्: अषिता · लुट् (आत्मने.): अषिता · लृट्: अषिष्यति · लृट् (आत्मने.): अषिष्यते · लोट्: अषतात् · लोट् (आत्मने.): अषताम् · लङ्: आषत् · लङ् (आत्मने.): आषत · विधिलिङ्: अषेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): अषेत · आशीर्लिङ्: अष्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): अषिषीष्ट · लुङ्: आषीत् · लुङ् (आत्मने.): आषिष्ट · लृङ्: आषिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): आषिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अषण · ण्वुल्: आषकः · तृच्: अषिता · ण्यत्: आष्यः · तव्य: अषितव्यः · अनीयर्: अषणीयः · क्त: अषितः · क्तवतु: अषितवान् · शतृ: अषन् · स्य-शतृ: अषिष्यन् · शानच्: अषमाणः · क्त्वा: अषित्वा · ल्यप्: प्राष्य · तुमुन्: अषितुम् · णमुल्: आषम् · घञ्: आषः · क्तिन्: अष्टि · क्वसु: आषिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| पात | पा धातु (अदादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, बहुवचन 📚 अन्य सम्भावना: पात (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | पात (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
| आषत | अष् धातु (भ्वादिगण, आत्मनेपद) — लङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: अष् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लङ् लकार, मध्यम पुरुष, बहुवचन | आषता (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: अष् + घञ् · तद्धित: आष + तल् (भाववाचक) |
पात 📚 ➤ रक्षा करना, पालन करना
संस्कृत: रक्षणे
आषत 📚 ➤ to go, to shine, to glow, to take (अंग्रेज़ी कोश)
संस्कृत: गतिदीप्त्यादानेषु
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| प् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें | |
| आषत 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| पाताषत | पात + आषत | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड