॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: कान का सिरा
संस्कृत: खड्गादिप्रान्तभागः · पर्याय: कोण, अश्रि, कोटि
व्युत्पत्ति: पाल् + इन् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | पाली | पाल्यौ | पाल्यः |
| द्वितीया | पालीम् | पाल्यौ | पालीः |
| तृतीया | पाल्या | पालीभ्याम् | पालीभिः |
| चतुर्थी | पाल्यै | पालीभ्याम् | पालीभ्यः |
| पञ्चमी | पाल्याः | पालीभ्याम् | पालीभ्यः |
| षष्ठी | पाल्याः | पाल्योः | पालीनाम् |
| सप्तमी | पाल्याम् | पाल्योः | पालीषु |
| सम्बोधन | हे पालि | हे पाल्यौ | हे पाल्यः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: प्राशन करना, पीना
संस्कृत: पाने
अंग्रेज़ी: to drink
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लुङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अदधत् / अदधद् / अधात् / अधाद् / अधासीत् / अधासीद् | अदधताम् / अधाताम् / अधासिष्टाम् | अदधन् / अधासिषुः / अधुः |
| मध्यम | अदधः / अधाः / अधासीः | अदधतम् / अधातम् / अधासिष्टम् | अदधत / अधात / अधासिष्ट |
| उत्तम | अदधम् / अधाम् / अधासिषम् | अदधाव / अधाव / अधासिष्व | अदधाम / अधाम / अधासिष्म |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: धयति · लिट्: दधौ · लुट्: धाता · लृट्: धास्यति · लोट्: धयतात् · लङ्: अधयत् · विधिलिङ्: धयेत् · आशीर्लिङ्: धेयात् · लुङ्: अदधत् · लृङ्: अधास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: धान · ण्वुल्: धायकः · तृच्: धाता · यत्: धेयः · तव्य: धातव्यः · अनीयर्: धानीयः · क्त: धीतः · क्तवतु: धीतवान् · शतृ: धयन् · स्य-शतृ: धास्यन् · क्त्वा: धीत्वा · ल्यप्: प्रधाय · तुमुन्: धातुम् · णमुल्: धायम् · घञ्: धायः · क्तिन्: धीति · क्वसु: दधिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| पालि | पाली (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: पाल् धातु (चुरादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) | पल् धातु (चुरादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) |
| धा | धे धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लुङ् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: धा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन | धा (पुं.) — तृतीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: धे + अच् |
पालि 📚 ➤ कान का सिरा
संस्कृत: खड्गादिप्रान्तभागः · पर्याय: कोण, अश्रि, कोटि
धा 📚 ➤ प्राशन करना, पीना
संस्कृत: पाने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| पाली 📚 | पालन करनेवाला । पोषण करनेवाला | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| ध् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| पाली |
तलवार आदि की धार/कोना (२.८.९३) — कोण, अश्रि, कोटि |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड