॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पिलाना, पीने के लिए देना
व्युत्पत्ति: पा+क (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | पाः | पौ | पाः |
| द्वितीया | पाम् | पौ | पः |
| तृतीया | पा | पाभ्याम् | पाभिः |
| चतुर्थी | पे | पाभ्याम् | पाभ्यः |
| पञ्चमी | पः | पाभ्याम् | पाभ्यः |
| षष्ठी | पः | पोः | पाम् |
| सप्तमी | पि | पोः | पासु |
| सम्बोधन | हे पाः | हे पौ | हे पाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: दुःख या रोग से पीड़ित होना, टेढ़ा होना, टूट जाना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त)
संस्कृत: भङ्गे
अंग्रेज़ी: to have pain, to be ill, to bend, to break
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | रोजनम् | रोजने | रोजनानि |
| द्वितीया | रोजनम् | रोजने | रोजनानि |
| तृतीया | रोजनेन | रोजनाभ्याम् | रोजनैः |
| चतुर्थी | रोजनाय | रोजनाभ्याम् | रोजनेभ्यः |
| पञ्चमी | रोजनात् / रोजनाद् | रोजनाभ्याम् | रोजनेभ्यः |
| षष्ठी | रोजनस्य | रोजनयोः | रोजनानाम् |
| सप्तमी | रोजने | रोजनयोः | रोजनेषु |
| सम्बोधन | हे रोजन | हे रोजने | हे रोजनानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | रुजति | रुजतः | रुजन्ति |
| मध्यम | रुजसि | रुजथः | रुजथ |
| उत्तम | रुजामि | रुजावः | रुजामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: रुजति · लिट्: रुरोज · लुट्: रोक्ता · लृट्: रोक्ष्यति · लोट्: रुजतात् · लङ्: अरुजत् · विधिलिङ्: रुजेत् · आशीर्लिङ्: रुज्यात् · लुङ्: अरौक्षीत् · लृङ्: अरोक्ष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: रोजन · ण्वुल्: रोजकः · तृच्: रोक्ता · ण्यत्: रोज्यः · तव्य: रोक्तव्यः · अनीयर्: रोजनीयः · क्त: रुग्णः · क्तवतु: रुग्णवान् · शतृ: रुजन् · स्य-शतृ: रोक्ष्यन् · क्त्वा: रुक्त्वा · ल्यप्: प्ररुज्य · तुमुन्: रोक्तुम् · णमुल्: रोजम् · घञ्: रोगः · क्तिन्: रुक्ति · क्वसु: रुरुज्वान्
पि 📚 ➤ पिलाना, पीने के लिए देना
रोजन 📚 ➤ दुःख या रोग से पीड़ित होना, टेढ़ा होना, टूट जाना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त)
संस्कृत: भङ्गे
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड