🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:37:13 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

रुज् (रुजोँ)

तुदादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 06.0152
धात्वर्थ: भङ्गे — दुःख या रोग से पीड़ित होना, टेढ़ा होना, टूट जाना (to have pain, to be ill, to bend, to break)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमरुजतिरुजतःरुजन्ति
मध्यमरुजसिरुजथःरुजथ
उत्तमरुजामिरुजावःरुजामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमरुजतात् / रुजताद् / रुजतुरुजताम्रुजन्तु
मध्यमरुज / रुजतात् / रुजताद्रुजतम्रुजत
उत्तमरुजानिरुजावरुजाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअरुजत् / अरुजद्अरुजताम्अरुजन्
मध्यमअरुजःअरुजतम्अरुजत
उत्तमअरुजम्अरुजावअरुजाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमरुजेत् / रुजेद्रुजेताम्रुजेयुः
मध्यमरुजेःरुजेतम्रुजेत
उत्तमरुजेयम्रुजेवरुजेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमरोक्ष्यतिरोक्ष्यतःरोक्ष्यन्ति
मध्यमरोक्ष्यसिरोक्ष्यथःरोक्ष्यथ
उत्तमरोक्ष्यामिरोक्ष्यावःरोक्ष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमरोक्तारोक्तारौरोक्तारः
मध्यमरोक्तासिरोक्तास्थःरोक्तास्थ
उत्तमरोक्तास्मिरोक्तास्वःरोक्तास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमरुरोजरुरुजतुःरुरुजुः
मध्यमरुरोजिथरुरुजथुःरुरुज
उत्तमरुरोजरुरुजिवरुरुजिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअरौक्षीत् / अरौक्षीद्अरौक्ताम्अरौक्षुः
मध्यमअरौक्षीःअरौक्तम्अरौक्त
उत्तमअरौक्षम्अरौक्ष्वअरौक्ष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमरुज्यात् / रुज्याद्रुज्यास्ताम्रुज्यासुः
मध्यमरुज्याःरुज्यास्तम्रुज्यास्त
उत्तमरुज्यासम्रुज्यास्वरुज्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअरोक्ष्यत् / अरोक्ष्यद्अरोक्ष्यताम्अरोक्ष्यन्
मध्यमअरोक्ष्यःअरोक्ष्यतम्अरोक्ष्यत
उत्तमअरोक्ष्यम्अरोक्ष्यावअरोक्ष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें