॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पवित्र करना, स्वच्छ करना (पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके))
संस्कृत: पवने
अंग्रेज़ी: to purify, to cleanse
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | पुनाति | पुनीतः | पुनन्ति |
| मध्यम | पुनासि | पुनीथः | पुनीथ |
| उत्तम | पुनामि | पुनीवः | पुनीमः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: पुनाति · लट् (आत्मने.): पुनीते · लिट्: पुपाव · लिट् (आत्मने.): पुपुवे · लुट्: पविता · लुट् (आत्मने.): पविता · लृट्: पविष्यति · लृट् (आत्मने.): पविष्यते · लोट्: पुनातु · लोट् (आत्मने.): पुनीताम् · लङ्: अपुनात् · लङ् (आत्मने.): अपुनीत · विधिलिङ्: पुनीयात् · विधिलिङ् (आत्मने.): पुनीत · आशीर्लिङ्: पूयात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): पविषीष्ट · लुङ्: अपावीत् · लुङ् (आत्मने.): अपविष्ट · लृङ्: अपविष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अपविष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: पवन · ण्वुल्: पावकः · तृच्: पविता · यत्: पव्यः · ण्यत्: पाव्यः · तव्य: पवितव्यः · अनीयर्: पवनीयः · क्त: पूतः · क्तवतु: पूतवान् · शतृ: पुनन् · स्य-शतृ: पविष्यन् · शानच्: पुनानः · क्त्वा: पूत्वा · ल्यप्: प्रपूय · तुमुन्: पवितुम् · णमुल्: पावम् · क्तिन्: पूति · क्वसु: पुपूवान्
अर्थ: जाना
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to go
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लुङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | आरीत् / आरीद् | आरिष्टाम् | आरिषुः |
| मध्यम | आरीः | आरिष्टम् | आरिष्ट |
| उत्तम | आरिषम् | आरिष्व | आरिष्म |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: ऋणाति · लिट्: अराञ्चकार · लुट्: अरिता · लृट्: अरिष्यति · लोट्: ऋणातु · लङ्: आर्णात् · विधिलिङ्: ऋणीयात् · आशीर्लिङ्: ईर्यात् · लुङ्: आरीत् · लृङ्: आरिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अरण · ण्वुल्: आरकः · तृच्: अरीता · ण्यत्: आर्यः · तव्य: अरीतव्यः · अनीयर्: अरणीयः · क्त: ईर्णः · क्तवतु: ईर्णवान् · शतृ: ऋणन् · स्य-शतृ: अरीष्यन् · क्त्वा: ईर्त्वा · ल्यप्: प्रेर्य · तुमुन्: अरीतुम् · णमुल्: आरम् · क्तिन्: ईर्णि · क्वसु: अराम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| पूय | अव्यय — पू + ल्यप् (पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)) 📚 अन्य सम्भावना: पूय (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
| आरि | ॠ धातु (क्र्यादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे 📚 अन्य सम्भावना: ऋ धातु (भ्वादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे | ऋ धातु (जुहोत्यादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे |
पूय 📚 ➤ पवित्र करना, स्वच्छ करना (पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके))
संस्कृत: पवने
आरि 📚 ➤ जाना
संस्कृत: गतौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| प् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें | |
| आरि 📚 | पु संज्ञा स्त्री॰ हठ । टेक । जिद | 🟠 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| पूयारि | पूय + आरि | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड