॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: आनन्द करना, संतोष पाना
संस्कृत: प्रीणने
अंग्रेज़ी: to be happy, to be contented
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | पृणति | पृणतः | पृणन्ति |
| मध्यम | पृणसि | पृणथः | पृणथ |
| उत्तम | पृणामि | पृणावः | पृणामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: पृणति · लिट्: पपर्ण · लुट्: पर्णिता · लृट्: पर्णिष्यति · लोट्: पृणतात् · लङ्: अपृणत् · विधिलिङ्: पृणेत् · आशीर्लिङ्: पृण्यात् · लुङ्: अपर्णीत् · लृङ्: अपर्णिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: पर्णन · ण्वुल्: पर्णकः · तृच्: पर्णिता · तव्य: पर्णितव्यः · अनीयर्: पर्णनीयः · क्त: पृणितः · क्तवतु: पृणितवान् · शतृ: पृणन् · स्य-शतृ: पर्णिष्यन् · क्त्वा: पर्णित्वा · ल्यप्: प्रपृण्य · तुमुन्: पर्णितुम् · णमुल्: पर्णम् · घञ्: पर्णः · क्तिन्: पीर्ण्टि · क्वसु: पपृण्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| पृणति | पृण् धातु (तुदादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन अन्य सम्भावना: पृणत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: पृण् + शतृ | पृणत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: पृण् + शतृ |
पृणति ➤ आनन्द करना, संतोष पाना
संस्कृत: प्रीणने
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड