🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:36:55 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

पृण् (पृणँ)

तुदादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 06.0055
धात्वर्थ: प्रीणने — आनन्द करना, संतोष पाना (to be happy, to be contented)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपृणतिपृणतःपृणन्ति
मध्यमपृणसिपृणथःपृणथ
उत्तमपृणामिपृणावःपृणामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपृणतात् / पृणताद् / पृणतुपृणताम्पृणन्तु
मध्यमपृण / पृणतात् / पृणताद्पृणतम्पृणत
उत्तमपृणानिपृणावपृणाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपृणत् / अपृणद्अपृणताम्अपृणन्
मध्यमअपृणःअपृणतम्अपृणत
उत्तमअपृणम्अपृणावअपृणाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपृणेत् / पृणेद्पृणेताम्पृणेयुः
मध्यमपृणेःपृणेतम्पृणेत
उत्तमपृणेयम्पृणेवपृणेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपर्णिष्यतिपर्णिष्यतःपर्णिष्यन्ति
मध्यमपर्णिष्यसिपर्णिष्यथःपर्णिष्यथ
उत्तमपर्णिष्यामिपर्णिष्यावःपर्णिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपर्णितापर्णितारौपर्णितारः
मध्यमपर्णितासिपर्णितास्थःपर्णितास्थ
उत्तमपर्णितास्मिपर्णितास्वःपर्णितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपपर्णपपृणतुःपपृणुः
मध्यमपपर्णिथपपृणथुःपपृण
उत्तमपपर्णपपृणिवपपृणिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपर्णीत् / अपर्णीद्अपर्णिष्टाम्अपर्णिषुः
मध्यमअपर्णीःअपर्णिष्टम्अपर्णिष्ट
उत्तमअपर्णिषम्अपर्णिष्वअपर्णिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपृण्यात् / पृण्याद्पृण्यास्ताम्पृण्यासुः
मध्यमपृण्याःपृण्यास्तम्पृण्यास्त
उत्तमपृण्यासम्पृण्यास्वपृण्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपर्णिष्यत् / अपर्णिष्यद्अपर्णिष्यताम्अपर्णिष्यन्
मध्यमअपर्णिष्यःअपर्णिष्यतम्अपर्णिष्यत
उत्तमअपर्णिष्यम्अपर्णिष्यावअपर्णिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें