॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: उड़ाना, फेंकना, प्रेरणा करना (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय)
संस्कृत: क्षेपे
अंग्रेज़ी: to throw, to make something fly
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | पेलयते | पेलयेते | पेलयन्ते |
| मध्यम | पेलयसे | पेलयेथे | पेलयध्वे |
| उत्तम | पेलये | पेलयावहे | पेलयामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): पेलयते · लिट् (आत्मने.): पेलयाञ्चक्रे · लुट् (आत्मने.): पेलयिता · लृट् (आत्मने.): पेलयिष्यते · लोट् (आत्मने.): पेलयताम् · लङ् (आत्मने.): अपेलयत · विधिलिङ् (आत्मने.): पेलयेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): पेलयिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अपीपिलत · लृङ् (आत्मने.): अपेलयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: पेलन · ण्वुल्: पेलकः · तृच्: पेलयिता · यत्: पेल्यः · तव्य: पेलयितव्यः · अनीयर्: पेलनीयः · क्त: पेलितः · क्तवतु: पेलितवान् · शानच्: पेलयमानः · क्त्वा: पेलयित्वा · ल्यप्: प्रपेल्य · तुमुन्: पेलयितुम् · णमुल्: पेलम् · क्तिन्: पेल्ति · क्वसु: पेलयाम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| पेलम् | अव्यय — पिल् + णमुल् (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय) 📚 अन्य सम्भावना: अव्यय — पेल् + णमुल् (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय) | पेल (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन |
पेलम् 📚 ➤ उड़ाना, फेंकना, प्रेरणा करना (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय)
संस्कृत: क्षेपे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| पिल् 📚 | cl. 10. P. पेलयति, to throw, send, impel, incite, Dhātup. xxxii, 65 (c… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड