🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:31:52 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

पिल् (पिलँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0206
धात्वर्थ: क्षेपे — उड़ाना, फेंकना, प्रेरणा करना (to throw, to make something fly)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपेलयतेपेलयेतेपेलयन्ते
मध्यमपेलयसेपेलयेथेपेलयध्वे
उत्तमपेलयेपेलयावहेपेलयामहे

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपेलयताम्पेलयेताम्पेलयन्ताम्
मध्यमपेलयस्वपेलयेथाम्पेलयध्वम्
उत्तमपेलयैपेलयावहैपेलयामहै

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपेलयतअपेलयेताम्अपेलयन्त
मध्यमअपेलयथाःअपेलयेथाम्अपेलयध्वम्
उत्तमअपेलयेअपेलयावहिअपेलयामहि

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपेलयेतपेलयेयाताम्पेलयेरन्
मध्यमपेलयेथाःपेलयेयाथाम्पेलयेध्वम्
उत्तमपेलयेयपेलयेवहिपेलयेमहि

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपेलयिष्यतेपेलयिष्येतेपेलयिष्यन्ते
मध्यमपेलयिष्यसेपेलयिष्येथेपेलयिष्यध्वे
उत्तमपेलयिष्येपेलयिष्यावहेपेलयिष्यामहे

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपेलयितापेलयितारौपेलयितारः
मध्यमपेलयितासेपेलयितासाथेपेलयिताध्वे
उत्तमपेलयिताहेपेलयितास्वहेपेलयितास्महे

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपेलयाञ्चक्रे / पेलयामास / पेलयाम्बभूवपेलयाञ्चक्राते / पेलयामासतुः / पेलयाम्बभूवतुःपेलयाञ्चक्रिरे / पेलयामासुः / पेलयाम्बभूवुः
मध्यमपेलयाञ्चकृषे / पेलयामासिथ / पेलयाम्बभूविथपेलयाञ्चक्राथे / पेलयामासथुः / पेलयाम्बभूवथुःपेलयाञ्चकृढ्वे / पेलयामास / पेलयाम्बभूव
उत्तमपेलयाञ्चक्रे / पेलयामास / पेलयाम्बभूवपेलयाञ्चकृवहे / पेलयामासिव / पेलयाम्बभूविवपेलयाञ्चकृमहे / पेलयामासिम / पेलयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपीपिलतअपीपिलेताम्अपीपिलन्त
मध्यमअपीपिलथाःअपीपिलेथाम्अपीपिलध्वम्
उत्तमअपीपिलेअपीपिलावहिअपीपिलामहि

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपेलयिषीष्टपेलयिषीयास्ताम्पेलयिषीरन्
मध्यमपेलयिषीष्ठाःपेलयिषीयास्थाम्पेलयिषीढ्वम् / पेलयिषीध्वम्
उत्तमपेलयिषीयपेलयिषीवहिपेलयिषीमहि

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपेलयिष्यतअपेलयिष्येताम्अपेलयिष्यन्त
मध्यमअपेलयिष्यथाःअपेलयिष्येथाम्अपेलयिष्यध्वम्
उत्तमअपेलयिष्येअपेलयिष्यावहिअपेलयिष्यामहि

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें