॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: विवाह करना, पाणि ग्रहण करना
संस्कृत: प्रीत्या प्रार्थनम्, स्नेहः, विश्रम्भः, याचनम् · पर्याय: प्रश्रय
व्युत्पत्ति: प्र+नी+अच् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | प्रणयः | प्रणयौ | प्रणयाः |
| द्वितीया | प्रणयम् | प्रणयौ | प्रणयान् |
| तृतीया | प्रणयेन | प्रणयाभ्याम् | प्रणयैः |
| चतुर्थी | प्रणयाय | प्रणयाभ्याम् | प्रणयेभ्यः |
| पञ्चमी | प्रणयात् / प्रणयाद् | प्रणयाभ्याम् | प्रणयेभ्यः |
| षष्ठी | प्रणयस्य | प्रणययोः | प्रणयानाम् |
| सप्तमी | प्रणये | प्रणययोः | प्रणयेषु |
| सम्बोधन | हे प्रणय | हे प्रणयौ | हे प्रणयाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| प्रणयः | प्रणय (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: नय (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: प्र + नय् + अच् |
प्रणयः 📚 ➤ विवाह करना, पाणि ग्रहण करना
संस्कृत: प्रीत्या प्रार्थनम्, स्नेहः, विश्रम्भः, याचनम् · पर्याय: प्रश्रय
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| प्रणय 📚 | प्रीतियुक्त प्रार्थना | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| प्रणय |
प्रेमपूर्ण विनती (३.२.२५) — प्रश्रय |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड