॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जलाना, नष्ट करना, दुःख देना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: भस्मीकरणे
अंग्रेज़ी: to reduce to ashes,to burn, to destroy, to cause pain
व्युत्पत्ति: दह् +
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | दाहः | दाहौ | दाहाः |
| द्वितीया | दाहम् | दाहौ | दाहान् |
| तृतीया | दाहेन | दाहाभ्याम् | दाहैः |
| चतुर्थी | दाहाय | दाहाभ्याम् | दाहेभ्यः |
| पञ्चमी | दाहात् / दाहाद् | दाहाभ्याम् | दाहेभ्यः |
| षष्ठी | दाहस्य | दाहयोः | दाहानाम् |
| सप्तमी | दाहे | दाहयोः | दाहेषु |
| सम्बोधन | हे दाह | हे दाहौ | हे दाहाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | दहति | दहतः | दहन्ति |
| मध्यम | दहसि | दहथः | दहथ |
| उत्तम | दहामि | दहावः | दहामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: दहति · लिट्: ददाह · लुट्: दग्धा · लृट्: धक्ष्यति · लोट्: दहतात् · लङ्: अदहत् · विधिलिङ्: दहेत् · आशीर्लिङ्: दह्यात् · लुङ्: अधाक्षीत् · लृङ्: अधक्ष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: दहन · ण्वुल्: दाहकः · तृच्: दग्धा · ण्यत्: दाह्यः · तव्य: दग्धव्यः · अनीयर्: दहनीयः · क्त: दग्धः · क्तवतु: दग्धवान् · शतृ: दहन् · स्य-शतृ: धक्ष्यन् · क्त्वा: दग्ध्वा · ल्यप्: प्रदह्य · तुमुन्: दग्धुम् · णमुल्: दाहम् · घञ्: दाहः · क्तिन्: दग्धि · क्वसु: देहिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| प्रदाह | दाह (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: प्र + दह् + घञ् 📚 अन्य सम्भावना: प्रदाह (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
प्रदाह 📚 ➤ जलाना, नष्ट करना, दुःख देना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: भस्मीकरणे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| दाह 📚 | जलाने की क्रिया या भाव । भस्मीकरण | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड