॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: प्रयत्न, चेष्टा, उद्योग
व्युत्पत्ति: प्र+यस्+घञ् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | प्रयासः | प्रयासौ | प्रयासाः |
| द्वितीया | प्रयासम् | प्रयासौ | प्रयासान् |
| तृतीया | प्रयासेन | प्रयासाभ्याम् | प्रयासैः |
| चतुर्थी | प्रयासाय | प्रयासाभ्याम् | प्रयासेभ्यः |
| पञ्चमी | प्रयासात् / प्रयासाद् | प्रयासाभ्याम् | प्रयासेभ्यः |
| षष्ठी | प्रयासस्य | प्रयासयोः | प्रयासानाम् |
| सप्तमी | प्रयासे | प्रयासयोः | प्रयासेषु |
| सम्बोधन | हे प्रयास | हे प्रयासौ | हे प्रयासाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| प्रयास | प्रयास (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: यास (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: प्र + यस् + घञ् |
प्रयास 📚 ➤ प्रयत्न, चेष्टा, उद्योग
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| प्रयास 📚 | प्रयत्न । उद्योग । कोशिश | 🟠🔵🟣🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड