॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: हिलना, स्फुरित होना
संस्कृत: सञ्चलने
अंग्रेज़ी: to throb, to pulse, to move, to palpitate
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | फुलतात् / फुलताद् / फुलतु | फुलताम् | फुलन्तु |
| मध्यम | फुल / फुलतात् / फुलताद् | फुलतम् | फुलत |
| उत्तम | फुलानि | फुलाव | फुलाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: फुलति · लिट्: पुफोल · लुट्: फोलिता · लृट्: फोलिष्यति · लोट्: फुलतात् · लङ्: अफुलत् · विधिलिङ्: फुलेत् · आशीर्लिङ्: फुल्यात् · लुङ्: अफोलीत् · लृङ्: अफोलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: फोलन · ण्वुल्: फोलकः · तृच्: फोलिता · ण्यत्: फोल्यः · तव्य: फोलितव्यः · अनीयर्: फोलनीयः · क्त: फुलितः · क्तवतु: फुलितवान् · शतृ: फुलन् · स्य-शतृ: फोलिष्यन् · क्त्वा: फुलित्वा · ल्यप्: प्रफुल्य · तुमुन्: फोलितुम् · णमुल्: फोलम् · घञ्: फोलः · क्तिन्: फुल्ति · क्वसु: पुफुल्वान्
अर्थ: पीना, चढ़ा जाना, (ओष्ठ का) चुम्बन
संस्कृत: मद्यगृहम् · पर्याय: शुण्डा, मदस्थान
व्युत्पत्ति: पा + ल्युट् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | पानम् | पाने | पानानि |
| द्वितीया | पानम् | पाने | पानानि |
| तृतीया | पानेन | पानाभ्याम् | पानैः |
| चतुर्थी | पानाय | पानाभ्याम् | पानेभ्यः |
| पञ्चमी | पानात् / पानाद् | पानाभ्याम् | पानेभ्यः |
| षष्ठी | पानस्य | पानयोः | पानानाम् |
| सप्तमी | पाने | पानयोः | पानेषु |
| सम्बोधन | हे पान | हे पाने | हे पानानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
फुल 📚 ➤ हिलना, स्फुरित होना
संस्कृत: सञ्चलने
पान 📚 ➤ पीना, चढ़ा जाना, (ओष्ठ का) चुम्बन
संस्कृत: मद्यगृहम् · पर्याय: शुण्डा, मदस्थान
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| फुल् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें | |
| पान 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| पान |
मधुशाला (२.१०.४१) — शुण्डा, मदस्थान |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड