🌸 पदच्छेदः स्वचालित
बरता+इला
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
📖 शब्दकोशः — शब्द का पूर्ण परिचय कोश-आधारित
बरता
अर्थ: हिन्दी अर्थ उपलब्ध नहीं
अंग्रेज़ी: N. of Bala-rāma (= बल), L.
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
- बरता (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · तद्धित: बर + तल् (भाववाचक)
- बरता (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन · तद्धित: बर + तल् (भाववाचक)
- बरता (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन · तद्धित: बर + तल् (भाववाचक)
- बरता (स्त्री.) — तृतीया विभक्ति, एकवचन · तद्धित: बर + तल् (भाववाचक)
- बरता (स्त्री.) — सम्बोधन, बहुवचन · तद्धित: बर + तल् (भाववाचक)
- बरता (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन · तद्धित: बर + तल् (भाववाचक)
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
शब्दरूप — बरता (स्त्रीलिङ्ग)
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
| प्रथमा | बरता | बरते | बरताः |
| द्वितीया | बरताम् | बरते | बरताः |
| तृतीया | बरतया | बरताभ्याम् | बरताभिः |
| चतुर्थी | बरतायै | बरताभ्याम् | बरताभ्यः |
| पञ्चमी | बरतायाः | बरताभ्याम् | बरताभ्यः |
| षष्ठी | बरतायाः | बरतयोः | बरतानाम् |
| सप्तमी | बरतायाम् | बरतयोः | बरतासु |
| सम्बोधन | हे बरते | हे बरते | हे बरताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
इला
अर्थ: इल्-अच्,टाप्
संस्कृत: भूमिः, गौः, वचनम् · पर्याय: भू, भूमि, अचला, अनन्ता, रसा
व्युत्पत्ति: इल्-क-टाप्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
- इला (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन
- इला (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
- इला (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन
- इला (स्त्री.) — सम्बोधन, बहुवचन
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
शब्दरूप — इला (स्त्रीलिङ्ग)
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
| प्रथमा | इला | इले | इलाः |
| द्वितीया | इलाम् | इले | इलाः |
| तृतीया | इलया | इलाभ्याम् | इलाभिः |
| चतुर्थी | इलायै | इलाभ्याम् | इलाभ्यः |
| पञ्चमी | इलायाः | इलाभ्याम् | इलाभ्यः |
| षष्ठी | इलायाः | इलयोः | इलानाम् |
| सप्तमी | इलायाम् | इलयोः | इलासु |
| सम्बोधन | हे इले | हे इले | हे इलाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश — वरता
वरता
varatā
ⓘ "बरता" ठीक इसी रूप में नहीं मिला — निकटतम शब्द दिखाया गया है।
🔵 मोनियर-विलियम्स
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
वर—ता f. the being a blessing, Kād.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (922,2) स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🌹 पदपरिचयः स्वचालित
| पदम् | विवरणम् |
| बरता | बरता (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · तद्धित: बर + तल् (भाववाचक) 📚 अन्य सम्भावना: बरता (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन · तद्धित: बर + तल् (भाववाचक) | बरता (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन · तद्धित: बर + तल् (भाववाचक) |
| इला | इला (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 |
🌷 पदार्थः कोश-आधारित
बरता 📚 ➤ N. of Bala-rāma (= बल), L. (अंग्रेज़ी कोश)
इला 📚 ➤ इल्-अच्,टाप्
संस्कृत: भूमिः, गौः, वचनम् · पर्याय: भू, भूमि, अचला, अनन्ता, रसा
📚 उमा महाशब्दकोश ५ कोश
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
| बरता 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें | |
| इला 📚 | पृथ्वी | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
📚 अमरकोश-सम्बन्धः अमरकोश
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
| इला |
|
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
⚙️ व्याकरणम् स्वचालित
❖ सन्धिः
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
| बरतेला | बरता + इला | गुण |
आद्गुणः (६.१.८७) |
❖ समासः
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
❖ कृदन्तः
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
❖ तद्धितान्तः
- बरता: बर + तल् (भाववाचक) (कोश-व्युत्पत्ति)
यह साधन कैसे काम करता है: सब कुछ इसी वेबसाइट के सर्वर पर होता है — कोई बाहरी API/AI नहीं, आपका श्लोक कहीं भेजा या सहेजा नहीं जाता।
पदच्छेद पाणिनीय सन्धि-नियमों के उल्टे प्रयोग से, पदपरिचय लगभग ७.५ लाख शब्द-रूपों व १.२ लाख प्रातिपदिकों के कोश से, अर्थ आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश व अमरकोश से (और बृहद् अर्थ
उमा महाशब्दकोश से — हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम्, शब्दकल्पद्रुम), और अन्वय विभक्ति-क्रम के नियमों से बनता है।
स्वचालित होने से कहीं-कहीं विकल्प गलत चुना जा सकता है (हर पद के "अन्य सम्भावना" देखें);
श्रीमद्भागवत के श्लोकों पर साइट की जाँची हुई टीका दिखती है।
शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (शब्दरूप, धातुरूप, आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश, अमरकोश) · सूत्र-लिंक: लघुसिद्धान्तकौमुदी।