॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: छिद्र, विवर, खूड (हल चलाने से बनी गहरी सीधी रेखा)
संस्कृत: बिलम्, गिरिबिलम् · पर्याय: कुहर, सुषिर, विवर, छिद्र, निर्व्यथन
व्युत्पत्ति: बिल् + क (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | बिलम् | बिले | बिलानि |
| द्वितीया | बिलम् | बिले | बिलानि |
| तृतीया | बिलेन | बिलाभ्याम् | बिलैः |
| चतुर्थी | बिलाय | बिलाभ्याम् | बिलेभ्यः |
| पञ्चमी | बिलात् / बिलाद् | बिलाभ्याम् | बिलेभ्यः |
| षष्ठी | बिलस्य | बिलयोः | बिलानाम् |
| सप्तमी | बिले | बिलयोः | बिलेषु |
| सम्बोधन | हे बिल | हे बिले | हे बिलानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: जाना
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to go
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | आयत | आयेताम् | आयन्त |
| मध्यम | आयथाः | आयेथाम् | आयध्वम् |
| उत्तम | आये | आयावहि | आयामहि |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): अयते · लिट् (आत्मने.): अयाञ्चक्रे · लुट् (आत्मने.): अयिता · लृट् (आत्मने.): अयिष्यते · लोट् (आत्मने.): अयताम् · लङ् (आत्मने.): आयत · विधिलिङ् (आत्मने.): अयेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): अयिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): आयिष्ट · लृङ् (आत्मने.): आयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अयन · ण्वुल्: आयकः · तृच्: अयिता · ण्यत्: आय्यः · तव्य: अयितव्यः · अनीयर्: अयनीयः · क्त: अयितः · क्तवतु: अयितवान् · शानच्: अयमानः · क्त्वा: अयित्वा · ल्यप्: प्लाय्य · तुमुन्: अयितुम् · णमुल्: आयम् · घञ्: आयः · क्तिन्: ति · क्वसु: अयाम्बभूवान्
बिल 📚 ➤ छिद्र, विवर, खूड (हल चलाने से बनी गहरी सीधी रेखा)
संस्कृत: बिलम्, गिरिबिलम् · पर्याय: कुहर, सुषिर, विवर, छिद्र, निर्व्यथन
आयत 📚 ➤ जाना
संस्कृत: गतौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| बिल 📚 | वह खाली स्थान जो किसी चीज में खुदने, फटने आदि के कारण हो गया हो और दूर… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| अय् 📚 | = √ इ, only supposed to be a separate root on account of such forms of… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| बिल |
छेद/बिल के नाम (१.८.१) — कुहर, शुषिर, विवर प्राकृतिक गुफ़ा (२.३.६) — देवखात, गुहा, गह्वर |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| बिलायत | बिल + आयत | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड