॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: भेदन करना, छेद करना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त)
संस्कृत: भेदने
अंग्रेज़ी: to break,to split,to divide
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | बेलनम् | बेलने | बेलनानि |
| द्वितीया | बेलनम् | बेलने | बेलनानि |
| तृतीया | बेलनेन | बेलनाभ्याम् | बेलनैः |
| चतुर्थी | बेलनाय | बेलनाभ्याम् | बेलनेभ्यः |
| पञ्चमी | बेलनात् / बेलनाद् | बेलनाभ्याम् | बेलनेभ्यः |
| षष्ठी | बेलनस्य | बेलनयोः | बेलनानाम् |
| सप्तमी | बेलने | बेलनयोः | बेलनेषु |
| सम्बोधन | हे बेलन | हे बेलने | हे बेलनानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | बिलति | बिलतः | बिलन्ति |
| मध्यम | बिलसि | बिलथः | बिलथ |
| उत्तम | बिलामि | बिलावः | बिलामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: बिलति · लिट्: बिबेल · लुट्: बेलिता · लृट्: बेलिष्यति · लोट्: बिलतात् · लङ्: अबिलत् · विधिलिङ्: बिलेत् · आशीर्लिङ्: बिल्यात् · लुङ्: अबेलीत् · लृङ्: अबेलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: बेलन · ण्वुल्: बेलकः · तृच्: बेलिता · ण्यत्: बेल्यः · तव्य: बेलितव्यः · अनीयर्: बेलनीयः · क्त: बिलितः · क्तवतु: बिलितवान् · शतृ: बिलन् · स्य-शतृ: बेलिष्यन् · क्त्वा: बिलित्वा · ल्यप्: प्रबिल्य · तुमुन्: बेलितुम् · णमुल्: बेलम् · घञ्: बेलः · क्तिन्: बिल्ति · क्वसु: बिबिल्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| बेलनम् | बेलन (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: बिल् + ल्युट् 📚 अन्य सम्भावना: बेलन (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: बिल् + ल्युट् |
बेलनम् 📚 ➤ भेदन करना, छेद करना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त)
संस्कृत: भेदने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| बेलन 📚 | लकड़ी, पत्थर या लोहे आदि का बना हुआ, वह भारी, गोल और दड के आकार का खंड… | 🟠 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड