॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: शुक्र ग्रह का नामान्तर
संस्कृत: नक्षत्रम् · पर्याय: नक्षत्र, ऋक्ष, तारा, तारका, उडु
व्युत्पत्ति: भा+ङ
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | भम् | भे | भानि |
| द्वितीया | भम् | भे | भानि |
| तृतीया | भेन | भाभ्याम् | भैः |
| चतुर्थी | भाय | भाभ्याम् | भेभ्यः |
| पञ्चमी | भात् / भाद् | भाभ्याम् | भेभ्यः |
| षष्ठी | भस्य | भयोः | भानाम् |
| सप्तमी | भे | भयोः | भेषु |
| सम्बोधन | हे भ | हे भे | हे भानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: खाना, निगलना
संस्कृत: निगरणे
अंग्रेज़ी: to eat, to swallow
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लुङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अगारीत् / अगारीद् / अगालीत् / अगालीद् | अगारिष्टाम् / अगालिष्टाम् | अगारिषुः / अगालिषुः |
| मध्यम | अगारीः / अगालीः | अगारिष्टम् / अगालिष्टम् | अगारिष्ट / अगालिष्ट |
| उत्तम | अगारिषम् / अगालिषम् | अगारिष्व / अगालिष्व | अगारिष्म / अगालिष्म |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: गिरति · लिट्: जगार · लुट्: गरिता · लृट्: गरिष्यति · लोट्: गिरतात् · लङ्: अगिरत् · विधिलिङ्: गिरेत् · आशीर्लिङ्: गीर्यात् · लुङ्: अगारीत् · लृङ्: अगरिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: गलन · ण्वुल्: गालकः · तृच्: गलीता · ण्यत्: गार्यः · तव्य: गलीतव्यः · अनीयर्: गलनीयः · क्त: गीर्णः · क्तवतु: गीर्णवान् · शतृ: गिलन् · स्य-शतृ: गलीष्यन् · क्त्वा: गीर्त्वा · ल्यप्: प्रगीर्य · तुमुन्: गलीतुम् · णमुल्: गालम् · क्तिन्: गीर्णि · क्वसु: जिगीर्वान्
अर्थ: क्रोध
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| भम् | भ (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: भ (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन | भ (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन |
| गारि | गॄ धातु (तुदादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: गॄ धातु (क्र्यादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) | गृ धातु (चुरादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) |
| इ | अव्ययम् 📚 |
भम् 📚 ➤ शुक्र ग्रह का नामान्तर
संस्कृत: नक्षत्रम् · पर्याय: नक्षत्र, ऋक्ष, तारा, तारका, उडु
गारि 📚 ➤ खाना, निगलना
संस्कृत: निगरणे
इ 📚 ➤ क्रोध
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| गॄ 📚 | cl. 9. P. Ā. गृणाति, ˚णीते (1. sg. Ā. and 3. sg. Pass. गृणे, RV.; 1… | 🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| भंगारी | भम् + गारि | अनुस्वार | मोऽनुस्वारः (८.३.२३) |
| भंगारी | गारि + इ | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड