॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: शुक्र ग्रह का नामान्तर
संस्कृत: नक्षत्रम् · पर्याय: नक्षत्र, ऋक्ष, तारा, तारका, उडु
व्युत्पत्ति: भा+ङ
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | भम् | भे | भानि |
| द्वितीया | भम् | भे | भानि |
| तृतीया | भेन | भाभ्याम् | भैः |
| चतुर्थी | भाय | भाभ्याम् | भेभ्यः |
| पञ्चमी | भात् / भाद् | भाभ्याम् | भेभ्यः |
| षष्ठी | भस्य | भयोः | भानाम् |
| सप्तमी | भे | भयोः | भेषु |
| सम्बोधन | हे भ | हे भे | हे भानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: पूर्ण करना, भरण-पोषण करना, भरना
संस्कृत: भरणे
अंग्रेज़ी: to nourish, to protect, to fill, to maintain, to protect, to upbring
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | भरतात् / भरताद् / भरतु | भरताम् | भरन्तु |
| मध्यम | भर / भरतात् / भरताद् | भरतम् | भरत |
| उत्तम | भराणि | भराव | भराम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: भरति · लट् (आत्मने.): भरते · लिट्: बभार · लिट् (आत्मने.): बभ्रे · लुट्: भर्ता · लुट् (आत्मने.): भर्ता · लृट्: भरिष्यति · लृट् (आत्मने.): भरिष्यते · लोट्: भरतात् · लोट् (आत्मने.): भरताम् · लङ्: अभरत् · लङ् (आत्मने.): अभरत · विधिलिङ्: भरेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): भरेत · आशीर्लिङ्: भ्रियात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): भृषीष्ट · लुङ्: अभार्षीत् · लुङ् (आत्मने.): अभृत · लृङ्: अभरिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अभरिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: भरण · ण्वुल्: भारकः · तृच्: भर्ता · ण्यत्: भार्यः · तव्य: भर्तव्यः · अनीयर्: भरणीयः · क्त: भृतः · क्तवतु: भृतवान् · शतृ: भरन् · स्य-शतृ: भरिष्यन् · शानच्: भरमाणः · क्त्वा: भृत्वा · ल्यप्: प्रभृत्य · तुमुन्: भर्तुम् · णमुल्: भारम् · घञ्: भारः · क्तिन्: भृति · क्वसु: बभृवान्
अर्थ: भौंरा
संस्कृत: वृश्चिकः, भ्रमरः · पर्याय: द्रुण, वृश्चिक
व्युत्पत्ति: अल्+इन् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अलिः | अली | अलयः |
| द्वितीया | अलिम् | अली | अलीन् |
| तृतीया | अलिना | अलिभ्याम् | अलिभिः |
| चतुर्थी | अलये | अलिभ्याम् | अलिभ्यः |
| पञ्चमी | अलेः | अलिभ्याम् | अलिभ्यः |
| षष्ठी | अलेः | अल्योः | अलीनाम् |
| सप्तमी | अलौ | अल्योः | अलिषु |
| सम्बोधन | हे अले | हे अली | हे अलयः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| भम् | भ (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: भ (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन | भ (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन |
| भर | भृ धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: भर (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | भर (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
| अली | अलि (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन 📚 अन्य सम्भावना: अलिन् (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन | अलि (पुं.) — सम्बोधन, द्विवचन |
भम् 📚 ➤ शुक्र ग्रह का नामान्तर
संस्कृत: नक्षत्रम् · पर्याय: नक्षत्र, ऋक्ष, तारा, तारका, उडु
भर 📚 ➤ पूर्ण करना, भरण-पोषण करना, भरना
संस्कृत: भरणे
अली 📚 ➤ भौंरा
संस्कृत: वृश्चिकः, भ्रमरः · पर्याय: द्रुण, वृश्चिक
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| अलि |
बिच्छू (२.५.१५) — द्रुण, वृश्चिक भौंरे के और नाम (२.५.३२) — द्विरेफ, पुष्पलिह्, भृंग, षट्पद, भ्रमर |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| भंभराली | भम् + भर | अनुस्वार | मोऽनुस्वारः (८.३.२३) |
| भंभराली | भर + अली | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड