॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: बोलना, मारना, देना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: परिभाषणहिंसादानेषु
अंग्रेज़ी: to speak, to kill, to destroy, to injure, to give, to donate
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | भलः | भलौ | भलाः |
| द्वितीया | भलम् | भलौ | भलान् |
| तृतीया | भलेन | भलाभ्याम् | भलैः |
| चतुर्थी | भलाय | भलाभ्याम् | भलेभ्यः |
| पञ्चमी | भलात् / भलाद् | भलाभ्याम् | भलेभ्यः |
| षष्ठी | भलस्य | भलयोः | भलानाम् |
| सप्तमी | भले | भलयोः | भलेषु |
| सम्बोधन | हे भल | हे भलौ | हे भलाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | भलते | भलेते | भलन्ते |
| मध्यम | भलसे | भलेथे | भलध्वे |
| उत्तम | भले | भलावहे | भलामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): भलते · लिट् (आत्मने.): बभले · लुट् (आत्मने.): भलिता · लृट् (आत्मने.): भलिष्यते · लोट् (आत्मने.): भलताम् · लङ् (आत्मने.): अभलत · विधिलिङ् (आत्मने.): भलेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): भलिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अभलिष्ट · लृङ् (आत्मने.): अभलिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: भलन · ण्वुल्: भालकः · तृच्: भलिता · ण्यत्: भाल्यः · तव्य: भलितव्यः · अनीयर्: भलनीयः · क्त: भलितः · क्तवतु: भलितवान् · शानच्: भलमानः · क्त्वा: भलित्वा · ल्यप्: प्रभल्य · तुमुन्: भलितुम् · णमुल्: भालम् · घञ्: भालः · क्तिन्: भल्ति · क्वसु: बभल्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| भल | भल (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: भल् + अच् 📚 अन्य सम्भावना: भल (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: भल् + अच् |
भल 📚 ➤ बोलना, मारना, देना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: परिभाषणहिंसादानेषु
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| भल 📚 | मार डालने की क्रिया । वध | 🟠🔵🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.० सेकण्ड