॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: बुद्धि, समझदारी, भाव, ज्ञान, संकल्प
संस्कृत: बुद्धिः · पर्याय: बुद्धि, मनीषा, धिषणा, धी, प्रज्ञा
व्युत्पत्ति: मन् + क्तिन् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | मतिः | मती | मतयः |
| द्वितीया | मतिम् | मती | मतीः |
| तृतीया | मत्या | मतिभ्याम् | मतिभिः |
| चतुर्थी | मतये / मत्यै | मतिभ्याम् | मतिभ्यः |
| पञ्चमी | मतेः / मत्याः | मतिभ्याम् | मतिभ्यः |
| षष्ठी | मतेः / मत्याः | मत्योः | मतीनाम् |
| सप्तमी | मतौ / मत्याम् | मत्योः | मतिषु |
| सम्बोधन | हे मते | हे मती | हे मतयः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| भान-मती | समास: भान + मति द्वन्द्व (सम्भावित — द्विवचन) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: मति (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, द्विवचन 📚 अन्य सम्भावना: मति (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन | मति (स्त्री.) — सम्बोधन, द्विवचन |
भानमती 📚भान 📚मति ➤ भान (प्रकट होना, दृश्यमान) + मति (बुद्धि, समझदारी, भाव, ज्ञान, संकल्प)
संस्कृत: बुद्धिः · पर्याय: बुद्धि, मनीषा, धिषणा, धी, प्रज्ञा
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| मति |
बुद्धि के नाम (१.५.१) — बुद्धि, मनीषा, धिषणा, धी, प्रज्ञा, शेमुषी, प्रेक्षा, उपलब्धि |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड