॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: भय, डर, आंतक, संत्रास, त्रास
संस्कृत: पर्याय: दर, त्रास, भीति, साध्वस, भय
व्युत्पत्ति: भी+क्विप् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | भी | भ्यौ | भ्यः |
| द्वितीया | भीम् | भ्यौ | भीः |
| तृतीया | भ्या | भीभ्याम् | भीभिः |
| चतुर्थी | भ्यै | भीभ्याम् | भीभ्यः |
| पञ्चमी | भ्याः | भीभ्याम् | भीभ्यः |
| षष्ठी | भ्याः | भ्योः | भीनाम् |
| सप्तमी | भ्याम् | भ्योः | भीषु |
| सम्बोधन | हे भि | हे भ्यौ | हे भ्यः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: जाना, कांपना
संस्कृत: गतौ कम्पने च
अंग्रेज़ी: to go,to shake,to tremble
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | ईर्ते | ईराते | ईरते |
| मध्यम | ईर्षे | ईराथे | ईर्ध्वे |
| उत्तम | ईरे | ईर्वहे | ईर्महे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): ईर्ते · लिट् (आत्मने.): ईराञ्चक्रे · लुट् (आत्मने.): ईरिता · लृट् (आत्मने.): ईरिष्यते · लोट् (आत्मने.): ईर्ताम् · लङ् (आत्मने.): ऐर्त · विधिलिङ् (आत्मने.): ईरीत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): ईरिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): ऐरिष्ट · लृङ् (आत्मने.): ऐरिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: ईरण · ण्वुल्: ईरकः · तृच्: ईरिता · ण्यत्: ईर्यः · तव्य: ईरितव्यः · अनीयर्: ईरणीयः · क्त: ईरितः · क्तवतु: ईरितवान् · शानच्: ईराणः · क्त्वा: ईरित्वा · ल्यप्: प्रेर्य · तुमुन्: ईरितुम् · णमुल्: ईरम् · घञ्: ईरः · क्तिन्: ईर्ति · क्वसु: ईराम्बभूवान्
भि 📚 ➤ भय, डर, आंतक, संत्रास, त्रास
संस्कृत: पर्याय: दर, त्रास, भीति, साध्वस, भय
ईरे 📚 ➤ जाना, कांपना
संस्कृत: गतौ कम्पने च
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| भी 📚 | भय । डर । खौफ | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| ईर् 📚 | cl. 2. Ā. ईर्ते (3. pl. ईरते, AV.; RV.), ईरं-चक्रे, ईरिष्यति, ऐरिष्ट… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| भीरे | भि + ईरे | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड