॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: काल
व्युत्पत्ति: मा + क (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | मः | मौ | माः |
| द्वितीया | मम् | मौ | मान् |
| तृतीया | मेन | माभ्याम् | मैः |
| चतुर्थी | माय | माभ्याम् | मेभ्यः |
| पञ्चमी | मात् / माद् | माभ्याम् | मेभ्यः |
| षष्ठी | मस्य | मयोः | मानाम् |
| सप्तमी | मे | मयोः | मेषु |
| सम्बोधन | हे म | हे मौ | हे माः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: बूढ़ा, वयोवृद्ध,
संस्कृत: वयोहानौ
अंग्रेज़ी: to grow old
व्युत्पत्ति: जरा +
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | जरितः | जरितौ | जरिताः |
| द्वितीया | जरितम् | जरितौ | जरितान् |
| तृतीया | जरितेन | जरिताभ्याम् | जरितैः |
| चतुर्थी | जरिताय | जरिताभ्याम् | जरितेभ्यः |
| पञ्चमी | जरितात् / जरिताद् | जरिताभ्याम् | जरितेभ्यः |
| षष्ठी | जरितस्य | जरितयोः | जरितानाम् |
| सप्तमी | जरिते | जरितयोः | जरितेषु |
| सम्बोधन | हे जरित | हे जरितौ | हे जरिताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | जीर्यति | जीर्यतः | जीर्यन्ति |
| मध्यम | जीर्यसि | जीर्यथः | जीर्यथ |
| उत्तम | जीर्यामि | जीर्यावः | जीर्यामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: जीर्यति · लिट्: जजार · लुट्: जरिता · लृट्: जरिष्यति · लोट्: जीर्यतात् · लङ्: अजीर्यत् · विधिलिङ्: जीर्येत् · आशीर्लिङ्: जीर्यात् · लुङ्: अजरत् · लृङ्: अजरिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: जरण · ण्वुल्: जारकः · तृच्: जरीता · ण्यत्: जार्यः · तव्य: जरीतव्यः · अनीयर्: जरणीयः · क्त: जीर्णः · क्तवतु: जीर्णवान् · शतृ: जीर्यन् · स्य-शतृ: जरीष्यन् · क्त्वा: जरीत्वा · ल्यप्: प्रजीर्य · तुमुन्: जरीतुम् · णमुल्: जारम् · क्तिन्: जीर्णि · क्वसु: जेरिवान्
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| जरित 📚 | वृद्ध । जईफ | 🟠🔵🟣🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| मंजरित | मम् + जरित | अनुस्वार | मोऽनुस्वारः (८.३.२३) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड