॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जल
व्युत्पत्ति: मा + क (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | मम् | मे | मानि |
| द्वितीया | मम् | मे | मानि |
| तृतीया | मेन | माभ्याम् | मैः |
| चतुर्थी | माय | माभ्याम् | मेभ्यः |
| पञ्चमी | मात् / माद् | माभ्याम् | मेभ्यः |
| षष्ठी | मस्य | मयोः | मानाम् |
| सप्तमी | मे | मयोः | मेषु |
| सम्बोधन | हे म | हे मे | हे मानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: हिन्दी अर्थ उपलब्ध नहीं
अंग्रेज़ी: (= स्तृ॑) nom. pl. ता॑रस्, the stars, RV. viii, 55, 2
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | तृ | तृणी | तॄणि |
| द्वितीया | तृ | तृणी | तॄणि |
| तृतीया | तृणा / त्रा | तृभ्याम् | तृभिः |
| चतुर्थी | तृणे / त्रे | तृभ्याम् | तृभ्यः |
| पञ्चमी | तृणः / तुः | तृभ्याम् | तृभ्यः |
| षष्ठी | तृणः / तुः | तृणोः / त्रोः | तॄणाम् |
| सप्तमी | तृणि / तरि | तृणोः / त्रोः | तृषु |
| सम्बोधन | हे तृ / हे तः | हे तृणी | हे तॄणि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: जाना, सदैव जाते रहना
संस्कृत: सातत्यगमने
अंग्रेज़ी: to run, to walk with speed, to move continuously
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अततात् / अतताद् / अततु | अतताम् | अतन्तु |
| मध्यम | अत / अततात् / अतताद् | अततम् | अतत |
| उत्तम | अतानि | अताव | अताम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अतति · लिट्: आत · लुट्: अतिता · लृट्: अतिष्यति · लोट्: अततात् · लङ्: आतत् · विधिलिङ्: अतेत् · आशीर्लिङ्: अत्यात् · लुङ्: आतीत् · लृङ्: आतिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अतन · ण्वुल्: आतकः · तृच्: अतिता · ण्यत्: आत्यः · तव्य: अतितव्यः · अनीयर्: अतनीयः · क्त: अतितः · क्तवतु: अतितवान् · शतृ: अतन् · स्य-शतृ: अतिष्यन् · क्त्वा: अतित्वा · ल्यप्: प्रात्य · तुमुन्: अतितुम् · णमुल्: आतम् · घञ्: आतः · क्तिन्: अत्ति · क्वसु: आतिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| मम् | म (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: म (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन | म (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन |
| तृ | तृ (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: तृ (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन | तृ (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन |
| अत | अत् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: अत (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: अत् + अच् | अत (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: अत् + अच् |
मम् 📚 ➤ जल
तृ 📚 ➤ (= स्तृ॑) nom. pl. ता॑रस्, the stars, RV. viii, 55, 2 (अंग्रेज़ी कोश)
अत 📚 ➤ जाना, सदैव जाते रहना
संस्कृत: सातत्यगमने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| तृ 📚 | n. (= स्तृ) nom. pl. तारस्, the stars, RV. viii, 55, 2 | 🔵 |
| अत् 📚 | ind. a prefix said to imply ‘surprise’, probably a contraction of अति,… | 🔵🟣🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| मंत्रत | मम् + तृ | अनुस्वार | मोऽनुस्वारः (८.३.२३) |
| मंत्रत | तृ + अत | यण् | इको यणचि (६.१.७७) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड