॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: शब्द करना
संस्कृत: शब्दे
अंग्रेज़ी: to sound
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | मजतात् / मजताद् / मजतु | मजताम् | मजन्तु |
| मध्यम | मज / मजतात् / मजताद् | मजतम् | मजत |
| उत्तम | मजानि | मजाव | मजाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: मजति · लिट्: ममाज · लुट्: मजिता · लृट्: मजिष्यति · लोट्: मजतात् · लङ्: अमजत् · विधिलिङ्: मजेत् · आशीर्लिङ्: मज्यात् · लुङ्: अमजीत् · लृङ्: अमजिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: मजन · ण्वुल्: माजकः · तृच्: मजिता · ण्यत्: माज्यः · तव्य: मजितव्यः · अनीयर्: मजनीयः · क्त: मजितः · क्तवतु: मजितवान् · शतृ: मजन् · स्य-शतृ: मजिष्यन् · क्त्वा: मजित्वा · ल्यप्: प्रमज्य · तुमुन्: मजितुम् · णमुल्: माजम् · घञ्: मागः · क्तिन्: मक्ति · क्वसु: मेजिवान्
अर्थ: शत्रु,दुश्मन
संस्कृत: शत्रुः · पर्याय: रिपु, वैरिन्, सपत्न, द्विषत्, द्वेषण
व्युत्पत्ति: ऋ+इन
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अरिः | अरी | अरयः |
| द्वितीया | अरिम् | अरी | अरीन् |
| तृतीया | अरिणा | अरिभ्याम् | अरिभिः |
| चतुर्थी | अरये | अरिभ्याम् | अरिभ्यः |
| पञ्चमी | अरेः | अरिभ्याम् | अरिभ्यः |
| षष्ठी | अरेः | अर्योः | अरीणाम् |
| सप्तमी | अरौ | अर्योः | अरिषु |
| सम्बोधन | हे अरे | हे अरी | हे अरयः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| मज | मज् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: मज (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: मज् + अच् | मज (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: मज् + अच् |
| अरी | अरि (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन 📚 अन्य सम्भावना: अरि (पुं.) — सम्बोधन, द्विवचन | अरि (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, द्विवचन |
मज 📚 ➤ शब्द करना
संस्कृत: शब्दे
अरी 📚 ➤ शत्रु,दुश्मन
संस्कृत: शत्रुः · पर्याय: रिपु, वैरिन्, सपत्न, द्विषत्, द्वेषण
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| मज् 📚 | See निर्-मज् under निर्-√ मज्ज्, p. 556, col. 1 | 🔵 |
| अरि 📚 | शत्रु । बैरी । चक्र | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| अरि |
शत्रु के नाम (२.८.१०) — रिपु, वैरी, सपत्न, द्विषत्, द्वेषण, दुर्हृद् |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| मजारी | मज + अरी | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड