॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: प्रसन्न होना, थकना, श्रान्त होना
संस्कृत: हर्षे ग्लेपने च
अंग्रेज़ी: to be happy, to be tired, to be intoxicated
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अमाद्यत् / अमाद्यद् | अमाद्यताम् | अमाद्यन् |
| मध्यम | अमाद्यः | अमाद्यतम् | अमाद्यत |
| उत्तम | अमाद्यम् | अमाद्याव | अमाद्याम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: माद्यति · लिट्: ममाद · लुट्: मदिता · लृट्: मदिष्यति · लोट्: माद्यतात् · लङ्: अमाद्यत् · विधिलिङ्: माद्येत् · आशीर्लिङ्: मद्यात् · लुङ्: अमदत् · लृङ्: अमदिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: मदन · ण्वुल्: मादकः · तृच्: मदिता · यत्: मद्यः · तव्य: मदितव्यः · अनीयर्: मदनीयः · क्त: मत्तः · क्तवतु: मत्तवान् · शतृ: माद्यन् · स्य-शतृ: मदिष्यन् · क्त्वा: मदित्वा · ल्यप्: प्रमद्य · तुमुन्: मदितुम् · णमुल्: मादम् · घञ्: मादः · क्तिन्: मत्ति · क्वसु: मेदिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| मद्यत | मद् धातु (दिवादिगण, आत्मनेपद) — लङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: मद् धातु (भ्वादिगण, आत्मनेपद) — लङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) | मद्यता (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन · तद्धित: मद्य + तल् (भाववाचक) |
मद्यत 📚 ➤ प्रसन्न होना, थकना, श्रान्त होना
संस्कृत: हर्षे ग्लेपने च
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| मद् 📚 | base of the first pers. pron. in the sg. number (esp. in comp.) | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड