२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
मद् (मदीँ)
दिवादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 04.0105
धात्वर्थ: हर्षे ग्लेपने च — प्रसन्न होना, थकना, श्रान्त होना (to be happy, to be tired, to be intoxicated)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम माद्यति माद्यतः माद्यन्ति मध्यम माद्यसि माद्यथः माद्यथ उत्तम माद्यामि माद्यावः माद्यामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम माद्यतात् / माद्यताद् / माद्यतु माद्यताम् माद्यन्तु मध्यम माद्य / माद्यतात् / माद्यताद् माद्यतम् माद्यत उत्तम माद्यानि माद्याव माद्याम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अमाद्यत् / अमाद्यद् अमाद्यताम् अमाद्यन् मध्यम अमाद्यः अमाद्यतम् अमाद्यत उत्तम अमाद्यम् अमाद्याव अमाद्याम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम माद्येत् / माद्येद् माद्येताम् माद्येयुः मध्यम माद्येः माद्येतम् माद्येत उत्तम माद्येयम् माद्येव माद्येम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मदिष्यति मदिष्यतः मदिष्यन्ति मध्यम मदिष्यसि मदिष्यथः मदिष्यथ उत्तम मदिष्यामि मदिष्यावः मदिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मदिता मदितारौ मदितारः मध्यम मदितासि मदितास्थः मदितास्थ उत्तम मदितास्मि मदितास्वः मदितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ममाद मेदतुः मेदुः मध्यम मेदिथ मेदथुः मेद उत्तम ममद / ममाद मेदिव मेदिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अमदत् / अमदद् अमदताम् अमदन् मध्यम अमदः अमदतम् अमदत उत्तम अमदम् अमदाव अमदाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मद्यात् / मद्याद् मद्यास्ताम् मद्यासुः मध्यम मद्याः मद्यास्तम् मद्यास्त उत्तम मद्यासम् मद्यास्व मद्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अमदिष्यत् / अमदिष्यद् अमदिष्यताम् अमदिष्यन् मध्यम अमदिष्यः अमदिष्यतम् अमदिष्यत उत्तम अमदिष्यम् अमदिष्याव अमदिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मद्यते मद्येते मद्यन्ते मध्यम मद्यसे मद्येथे मद्यध्वे उत्तम मद्ये मद्यावहे मद्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मद्यताम् मद्येताम् मद्यन्ताम् मध्यम मद्यस्व मद्येथाम् मद्यध्वम् उत्तम मद्यै मद्यावहै मद्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अमद्यत अमद्येताम् अमद्यन्त मध्यम अमद्यथाः अमद्येथाम् अमद्यध्वम् उत्तम अमद्ये अमद्यावहि अमद्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मद्येत मद्येयाताम् मद्येरन् मध्यम मद्येथाः मद्येयाथाम् मद्येध्वम् उत्तम मद्येय मद्येवहि मद्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मदिष्यते मदिष्येते मदिष्यन्ते मध्यम मदिष्यसे मदिष्येथे मदिष्यध्वे उत्तम मदिष्ये मदिष्यावहे मदिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त मदन — — मदनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त मादक मादकः मादिका मादकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त मदितृ मदिता मदित्री मदितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त मद्य मद्यः मद्या मद्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) मदितव्य मदितव्यः मदितव्या मदितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त मदनीय मदनीयः मदनीया मदनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) मत्त मत्तः मत्ता मत्तम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) मत्तवत् मत्तवान् मत्तवती मत्तवत् / मत्तवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) माद्यत् माद्यन् माद्यन्ती माद्यत् / माद्यद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त मदिष्यत् मदिष्यन् मदिष्यती / मदिष्यन्ती मदिष्यत् / मदिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) मदित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रमद्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) मदितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय मादम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त माद मादः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त मत्ति — मत्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त मेदिवस् मेदिवान् मेदुषी मेदिवत् / मेदिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।