॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: मार डालना, दुःख देना, दुःख भोगना, पीडित होना (पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) — प्रेरणार्थक (णिजन्त))
संस्कृत: हिंसासङ्क्लेशनयोः
अंग्रेज़ी: to strike,to destroy, to kill, to crush, to tear off, to injure, to cause pain
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | मन्थति | मन्थतः | मन्थन्ति |
| मध्यम | मन्थसि | मन्थथः | मन्थथ |
| उत्तम | मन्थामि | मन्थावः | मन्थामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: मन्थति · लिट्: ममन्थ · लुट्: मन्थिता · लृट्: मन्थिष्यति · लोट्: मन्थतात् · लङ्: अमन्थत् · विधिलिङ्: मन्थेत् · आशीर्लिङ्: मन्थ्यात् · लुङ्: अमन्थीत् · लृङ्: अमन्थिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: मन्थन · ण्वुल्: मन्थकः · तृच्: मन्थिता · ण्यत्: मन्थ्यः · तव्य: मन्थितव्यः · अनीयर्: मन्थनीयः · क्त: मन्थितः · क्तवतु: मन्थितवान् · शतृ: मन्थन् · स्य-शतृ: मन्थिष्यन् · क्त्वा: मन्थित्वा · ल्यप्: प्रमन्थ्य · तुमुन्: मन्थितुम् · णमुल्: मन्थम् · घञ्: मन्थः · क्तिन्: मन्ति · क्वसु: ममन्थ्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| मन्थ्य | अव्यय — मन्थ् + णिच्+ल्यप् (पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) — प्रेरणार्थक (णिजन्त)) 📚 अन्य सम्भावना: अव्यय — मन्थ् + ल्यप् (पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)) | मन्थ्य (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: मन्थ् + ण्यत् |
मन्थ्य 📚 ➤ मार डालना, दुःख देना, दुःख भोगना, पीडित होना (पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) — प्रेरणार्थक (णिजन्त))
संस्कृत: हिंसासङ्क्लेशनयोः
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| मन्थ् 📚 | or मन्थ् (q.v.) cl. 1. 9. P. (Dhātup. xx, 18; iii, 5 and xxxi, 40) मथ… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड