🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:28:26 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

मन्थ् (मथिँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0044
धात्वर्थ: हिंसासङ्क्लेशनयोः — मार डालना, दुःख देना, दुःख भोगना, पीडित होना (to strike,to destroy, to kill, to crush, to tear off, to injure, to cause pain)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममन्थतिमन्थतःमन्थन्ति
मध्यममन्थसिमन्थथःमन्थथ
उत्तममन्थामिमन्थावःमन्थामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममन्थतात् / मन्थताद् / मन्थतुमन्थताम्मन्थन्तु
मध्यममन्थ / मन्थतात् / मन्थताद्मन्थतम्मन्थत
उत्तममन्थानिमन्थावमन्थाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमन्थत् / अमन्थद्अमन्थताम्अमन्थन्
मध्यमअमन्थःअमन्थतम्अमन्थत
उत्तमअमन्थम्अमन्थावअमन्थाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममन्थेत् / मन्थेद्मन्थेताम्मन्थेयुः
मध्यममन्थेःमन्थेतम्मन्थेत
उत्तममन्थेयम्मन्थेवमन्थेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममन्थिष्यतिमन्थिष्यतःमन्थिष्यन्ति
मध्यममन्थिष्यसिमन्थिष्यथःमन्थिष्यथ
उत्तममन्थिष्यामिमन्थिष्यावःमन्थिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममन्थितामन्थितारौमन्थितारः
मध्यममन्थितासिमन्थितास्थःमन्थितास्थ
उत्तममन्थितास्मिमन्थितास्वःमन्थितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमममन्थममन्थतुःममन्थुः
मध्यमममन्थिथममन्थथुःममन्थ
उत्तमममन्थममन्थिवममन्थिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमन्थीत् / अमन्थीद्अमन्थिष्टाम्अमन्थिषुः
मध्यमअमन्थीःअमन्थिष्टम्अमन्थिष्ट
उत्तमअमन्थिषम्अमन्थिष्वअमन्थिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममन्थ्यात् / मन्थ्याद्मन्थ्यास्ताम्मन्थ्यासुः
मध्यममन्थ्याःमन्थ्यास्तम्मन्थ्यास्त
उत्तममन्थ्यासम्मन्थ्यास्वमन्थ्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमन्थिष्यत् / अमन्थिष्यद्अमन्थिष्यताम्अमन्थिष्यन्
मध्यमअमन्थिष्यःअमन्थिष्यतम्अमन्थिष्यत
उत्तमअमन्थिष्यम्अमन्थिष्यावअमन्थिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें