॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: मरणशील
संस्कृत: मनुष्यः · पर्याय: मनुष्य, मानुष, मनुज, मानव, नर
व्युत्पत्ति: मर्त + यत् (तद्धितान्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | मर्त्यः | मर्त्यौ | मर्त्याः |
| द्वितीया | मर्त्यम् | मर्त्यौ | मर्त्यान् |
| तृतीया | मर्त्येन | मर्त्याभ्याम् | मर्त्यैः |
| चतुर्थी | मर्त्याय | मर्त्याभ्याम् | मर्त्येभ्यः |
| पञ्चमी | मर्त्यात् / मर्त्याद् | मर्त्याभ्याम् | मर्त्येभ्यः |
| षष्ठी | मर्त्यस्य | मर्त्ययोः | मर्त्यानाम् |
| सप्तमी | मर्त्ये | मर्त्ययोः | मर्त्येषु |
| सम्बोधन | हे मर्त्य | हे मर्त्यौ | हे मर्त्याः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| मर्त्य | मर्त्य (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: मर्त्य (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
मर्त्य 📚 ➤ मरणशील
संस्कृत: मनुष्यः · पर्याय: मनुष्य, मानुष, मनुज, मानव, नर
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| मर्त्य 📚 | मनुष्य | 🟠🔵🟣🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| मर्त्य |
मनुष्य के नाम (२.६.१) — मनुष्य, मानुष, मनुज, मानव, नर |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड