॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: उत्पन्न करना, प्रसव करना, जनना
संस्कृत: प्राणिगर्भविमोचने
अंग्रेज़ी: to procreate, to give birth
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | असूत | असुवाताम् | असुवत |
| मध्यम | असूथाः | असुवाथाम् | असूध्वम् |
| उत्तम | असुवि | असूवहि | असूमहि |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): सूते · लिट् (आत्मने.): सुषुवे · लुट् (आत्मने.): सविता · लृट् (आत्मने.): सविष्यते · लोट् (आत्मने.): सूताम् · लङ् (आत्मने.): असूत · विधिलिङ् (आत्मने.): सुवीत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): सविषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): असविष्ट · लृङ् (आत्मने.): असविष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: सवन · ण्वुल्: सावकः · तृच्: सोता · यत्: सव्यः · ण्यत्: साव्यः · तव्य: सोतव्यः · अनीयर्: सवनीयः · क्त: सूतः · क्तवतु: सूतवान् · शानच्: सुवानः · क्त्वा: सूत्वा · ल्यप्: प्रसूय · तुमुन्: सोतुम् · णमुल्: सावम् · क्तिन्: सूति · क्वसु: सुषूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| मल-सूत | समास: मल + सू तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: सू धातु (अदादिगण, आत्मनेपद) — लङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: सूत (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | सूत (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
मलसूत 📚मल 📚स् ➤ मल (मैल, गंदगी, अपवित्रता, धूल, अशुद्ध सामग्री) + सू (उत्पन्न करना, प्रसव करना, जनना)
संस्कृत: प्राणिगर्भविमोचने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| मल 📚 | मैल । कीट । जैसे, धातुओं का मल | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| स् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| मल |
मैल (२.६.६६) — किट्ट वर्चस् (३.३.२४६) — तेज |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड