॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: सम्मान के योग्य, आदरणीय, प्रतिष्ठित, श्रीमान्, यशस्वी, उदात्त, श्रेष्ठ
संस्कृत: पूजायाम्
अंग्रेज़ी: to worship,to revere
व्युत्पत्ति: मह् + अनीयर
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | महनीयः | महनीयौ | महनीयाः |
| द्वितीया | महनीयम् | महनीयौ | महनीयान् |
| तृतीया | महनीयेन | महनीयाभ्याम् | महनीयैः |
| चतुर्थी | महनीयाय | महनीयाभ्याम् | महनीयेभ्यः |
| पञ्चमी | महनीयात् / महनीयाद् | महनीयाभ्याम् | महनीयेभ्यः |
| षष्ठी | महनीयस्य | महनीययोः | महनीयानाम् |
| सप्तमी | महनीये | महनीययोः | महनीयेषु |
| सम्बोधन | हे महनीय | हे महनीयौ | हे महनीयाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | महति | महतः | महन्ति |
| मध्यम | महसि | महथः | महथ |
| उत्तम | महामि | महावः | महामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: महति · लिट्: ममाह · लुट्: महिता · लृट्: महिष्यति · लोट्: महतात् · लङ्: अमहत् · विधिलिङ्: महेत् · आशीर्लिङ्: मह्यात् · लुङ्: अमहीत् · लृङ्: अमहिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: महन · ण्वुल्: माहकः · तृच्: महिता · ण्यत्: माह्यः · तव्य: महितव्यः · अनीयर्: महनीयः · क्त: महितः · क्तवतु: महितवान् · शतृ: महन् · स्य-शतृ: महिष्यन् · क्त्वा: महित्वा · ल्यप्: प्रमह्य · तुमुन्: महितुम् · णमुल्: माहम् · घञ्: माहः · क्तिन्: माढि · क्वसु: मेहिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| महनीयः | महनीय (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: मह् + अनीयर् 📚 |
महनीयः 📚 ➤ सम्मान के योग्य, आदरणीय, प्रतिष्ठित, श्रीमान्, यशस्वी, उदात्त, श्रेष्ठ
संस्कृत: पूजायाम्
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| महनीय 📚 | पूजन करने योग्य । पूजनीय । मान्य | 🟠🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड