॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: नापना, गिनना, तौलना (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: माने
अंग्रेज़ी: to measure, to weigh
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | माहनीयः | माहनीयौ | माहनीयाः |
| द्वितीया | माहनीयम् | माहनीयौ | माहनीयान् |
| तृतीया | माहनीयेन | माहनीयाभ्याम् | माहनीयैः |
| चतुर्थी | माहनीयाय | माहनीयाभ्याम् | माहनीयेभ्यः |
| पञ्चमी | माहनीयात् / माहनीयाद् | माहनीयाभ्याम् | माहनीयेभ्यः |
| षष्ठी | माहनीयस्य | माहनीययोः | माहनीयानाम् |
| सप्तमी | माहनीये | माहनीययोः | माहनीयेषु |
| सम्बोधन | हे माहनीय | हे माहनीयौ | हे माहनीयाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | माहति | माहतः | माहन्ति |
| मध्यम | माहसि | माहथः | माहथ |
| उत्तम | माहामि | माहावः | माहामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: माहति · लट् (आत्मने.): माहते · लिट्: ममाह · लिट् (आत्मने.): ममाहे · लुट्: माहिता · लुट् (आत्मने.): माहिता · लृट्: माहिष्यति · लृट् (आत्मने.): माहिष्यते · लोट्: माहतात् · लोट् (आत्मने.): माहताम् · लङ्: अमाहत् · लङ् (आत्मने.): अमाहत · विधिलिङ्: माहेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): माहेत · आशीर्लिङ्: माह्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): माहिषीष्ट · लुङ्: अमाहीत् · लुङ् (आत्मने.): अमाहिष्ट · लृङ्: अमाहिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अमाहिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: माहन · ण्वुल्: माहकः · तृच्: माहिता · ण्यत्: माह्यः · तव्य: माहितव्यः · अनीयर्: माहनीयः · क्त: माहितः · क्तवतु: माहितवान् · शतृ: माहन् · स्य-शतृ: माहिष्यन् · शानच्: माहमानः · क्त्वा: माहित्वा · ल्यप्: प्रमाह्य · तुमुन्: माहितुम् · णमुल्: माहम् · घञ्: माहः · क्तिन्: माढि · क्वसु: ममाह्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| माहनीय | माहनीय (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: माह् + अनीयर् 📚 अन्य सम्भावना: माहनीय (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: माह् + अनीयर् |
माहनीय 📚 ➤ नापना, गिनना, तौलना (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: माने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| माहनीय 📚 | ब्राह्मण | 🟠🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड