॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: विनिमय करना, सुपुर्द करना (भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त)
संस्कृत: प्रणिदाने
अंग्रेज़ी: to exchange, to handover
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | मीतिः | मीती | मीतयः |
| द्वितीया | मीतिम् | मीती | मीतीः |
| तृतीया | मीत्या | मीतिभ्याम् | मीतिभिः |
| चतुर्थी | मीतये / मीत्यै | मीतिभ्याम् | मीतिभ्यः |
| पञ्चमी | मीतेः / मीत्याः | मीतिभ्याम् | मीतिभ्यः |
| षष्ठी | मीतेः / मीत्याः | मीत्योः | मीतीनाम् |
| सप्तमी | मीतौ / मीत्याम् | मीत्योः | मीतिषु |
| सम्बोधन | हे मीते | हे मीती | हे मीतयः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | मयते | मयेते | मयन्ते |
| मध्यम | मयसे | मयेथे | मयध्वे |
| उत्तम | मये | मयावहे | मयामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): मयते · लिट् (आत्मने.): ममे · लुट् (आत्मने.): माता · लृट् (आत्मने.): मास्यते · लोट् (आत्मने.): मयताम् · लङ् (आत्मने.): अमयत · विधिलिङ् (आत्मने.): मयेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): मासीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अमास्त · लृङ् (आत्मने.): अमास्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: मान · ण्वुल्: मायकः · तृच्: माता · यत्: मेयः · तव्य: मातव्यः · अनीयर्: मानीयः · क्त: मीतः · क्तवतु: मीतवान् · शानच्: मयमानः · क्त्वा: मीत्वा · ल्यप्: प्रमित्य · तुमुन्: मातुम् · णमुल्: मायम् · घञ्: मायः · क्तिन्: मीति · क्वसु: ममिवान्
अर्थ: विकसना, फल लग जाना
संस्कृत: विशरणे
अंग्रेज़ी: to blossom, to bear fruits
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | फलतात् / फलताद् / फलतु | फलताम् | फलन्तु |
| मध्यम | फल / फलतात् / फलताद् | फलतम् | फलत |
| उत्तम | फलानि | फलाव | फलाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: फलति · लिट्: पफाल · लुट्: फलिता · लृट्: फलिष्यति · लोट्: फलतात् · लङ्: अफलत् · विधिलिङ्: फलेत् · आशीर्लिङ्: फल्यात् · लुङ्: अफालीत् · लृङ्: अफलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: फलन · ण्वुल्: फालकः · तृच्: फलिता · ण्यत्: फाल्यः · तव्य: फलितव्यः · अनीयर्: फलनीयः · क्त: फुल्लः · क्तवतु: फुल्लवान् · शतृ: फलन् · स्य-शतृ: फलिष्यन् · क्त्वा: फलित्वा · ल्यप्: प्रफल्य · तुमुन्: फलितुम् · णमुल्: फालम् · घञ्: फालः · क्तिन्: फल्ति · क्वसु: फेलिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| मीती | मीति (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन · कृदन्त: मे + क्तिन् 📚 अन्य सम्भावना: मीति (स्त्री.) — सम्बोधन, द्विवचन · कृदन्त: मे + क्तिन् | मीति (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, द्विवचन · कृदन्त: मे + क्तिन् |
| फल | फल् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: फल (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
मीती 📚 ➤ विनिमय करना, सुपुर्द करना (भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त)
संस्कृत: प्रणिदाने
फल 📚 ➤ विकसना, फल लग जाना
संस्कृत: विशरणे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| मीति 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें | |
| फल् 📚 | cl. 1. P. (Dhātup. xv, 9) फलति (ep. also Ā. ˚ते; pf. पफाल, MBh., 3. pl… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड