॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: हिन्दी अर्थ उपलब्ध नहीं
संस्कृत: उपघाते
अंग्रेज़ी: to hit, to push down, to throw down, to knock down
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | ऊठतात् / ऊठताद् / ऊठतु | ऊठताम् | ऊठन्तु |
| मध्यम | ऊठ / ऊठतात् / ऊठताद् | ऊठतम् | ऊठत |
| उत्तम | ऊठानि | ऊठाव | ऊठाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: ऊठति · लिट्: ऊठाञ्चकार · लुट्: ऊठिता · लृट्: ऊठिष्यति · लोट्: ऊठतात् · लङ्: औठत् · विधिलिङ्: ऊठेत् · आशीर्लिङ्: ऊठ्यात् · लुङ्: औठीत् · लृङ्: औठिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: ऊठन · ण्वुल्: ऊठकः · तृच्: ऊठिता · ण्यत्: ऊठ्यः · तव्य: ऊठितव्यः · अनीयर्: ऊठनीयः · क्त: ऊठितः · क्तवतु: ऊठितवान् · शतृ: ऊठन् · स्य-शतृ: ऊठिष्यन् · क्त्वा: ऊठित्वा · ल्यप्: प्रोठ्य · तुमुन्: ऊठितुम् · णमुल्: ऊठम् · घञ्: ऊठः · क्तिन्: ऊट्टि · क्वसु: ऊठाम्बभूवान्
अर्थ: भौंरा
संस्कृत: वृश्चिकः, भ्रमरः · पर्याय: द्रुण, वृश्चिक
व्युत्पत्ति: अल्+इन् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अलिः | अली | अलयः |
| द्वितीया | अलिम् | अली | अलीन् |
| तृतीया | अलिना | अलिभ्याम् | अलिभिः |
| चतुर्थी | अलये | अलिभ्याम् | अलिभ्यः |
| पञ्चमी | अलेः | अलिभ्याम् | अलिभ्यः |
| षष्ठी | अलेः | अल्योः | अलीनाम् |
| सप्तमी | अलौ | अल्योः | अलिषु |
| सम्बोधन | हे अले | हे अली | हे अलयः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| मु-ऊठ | समास: मु + ऊठ् तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: ऊठ् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: उठ् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लिट् लकार, मध्यम पुरुष, बहुवचन | ऊठ (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: ऊठ् + घञ् |
| अली | अलि (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन 📚 अन्य सम्भावना: अलिन् (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन | अलि (पुं.) — सम्बोधन, द्विवचन |
मुऊठ 📚मु 📚ऊठ् ➤ मु (बन्धन, कैद) + ऊठ् (to hit, to push down, to throw down, to knock down (अंग्रेज…)
संस्कृत: उपघाते
अली 📚 ➤ भौंरा
संस्कृत: वृश्चिकः, भ्रमरः · पर्याय: द्रुण, वृश्चिक
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| मु 📚 | महेश | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| ऊठ् 📚 | or ऊठ् cl. 1. P. ओठति or ऊठति, to strike or knock down, Dhātup. ix, 54 | 🔵 |
| अलि 📚 | भौंरा । भ्रमर | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| अलि |
बिच्छू (२.५.१५) — द्रुण, वृश्चिक भौंरे के और नाम (२.५.३२) — द्विरेफ, पुष्पलिह्, भृंग, षट्पद, भ्रमर |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| मूठाली | मु + ऊठ | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
| मूठाली | ऊठ + अली | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड