॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: मेधाय हितं यत् वा यज्ञ के लिए उपयुक्त
संस्कृत: पर्याय: पवित्र, प्रयत, पूत, विविक्ति
व्युत्पत्ति: मेध् + ण्यत् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | मेध्यः | मेध्यौ | मेध्याः |
| द्वितीया | मेध्यम् | मेध्यौ | मेध्यान् |
| तृतीया | मेध्येन | मेध्याभ्याम् | मेध्यैः |
| चतुर्थी | मेध्याय | मेध्याभ्याम् | मेध्येभ्यः |
| पञ्चमी | मेध्यात् / मेध्याद् | मेध्याभ्याम् | मेध्येभ्यः |
| षष्ठी | मेध्यस्य | मेध्ययोः | मेध्यानाम् |
| सप्तमी | मेध्ये | मेध्ययोः | मेध्येषु |
| सम्बोधन | हे मेध्य | हे मेध्यौ | हे मेध्याः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| मेध्यः | मेध्य (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 (व्युत्पत्ति: मेध् + ण्यत्) अन्य सम्भावना: मेधी (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन | मेधी (स्त्री.) — सम्बोधन, बहुवचन |
मेध्यः 📚 ➤ मेधाय हितं यत् वा यज्ञ के लिए उपयुक्त
संस्कृत: पर्याय: पवित्र, प्रयत, पूत, विविक्ति
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| मेध्य 📚 | mf(आ)n. (fr. मेध) full of sap, vigorous, fresh, mighty, strong, AV | 🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| मेध्य |
पवित्र (३.१.५५) — पूत, पवित्र |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड