॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: निन्दा करना, दोष देना, मर्दन करना
संस्कृत: आक्षेपमर्दनयोः
अंग्रेज़ी: to object, to insult, to blame, to crush, to grid
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लुङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अमुटीत् / अमुटीद् | अमुटिष्टाम् | अमुटिषुः |
| मध्यम | अमुटीः | अमुटिष्टम् | अमुटिष्ट |
| उत्तम | अमुटिषम् | अमुटिष्व | अमुटिष्म |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: मुटति · लिट्: मुमोट · लुट्: मुटिता · लृट्: मुटिष्यति · लोट्: मुटतात् · लङ्: अमुटत् · विधिलिङ्: मुटेत् · आशीर्लिङ्: मुट्यात् · लुङ्: अमुटीत् · लृङ्: अमुटिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: मुटन · ण्वुल्: मोटकः · तृच्: मुटिता · ण्यत्: मोट्यः · तव्य: मुटितव्यः · अनीयर्: मुटनीयः · क्त: मुटितः · क्तवतु: मुटितवान् · शतृ: मुटन् · स्य-शतृ: मुटिष्यन् · क्त्वा: मुटित्वा · ल्यप्: प्रमुट्य · तुमुन्: मुटितुम् · णमुल्: मोटम् · घञ्: मोटः · क्तिन्: मुट्टि · क्वसु: मुमुट्वान्
अर्थ: जो
संस्कृत: बुद्धिविशेषनिर्दिष्टवस्तुवाचकसर्वनाम
अंग्रेज़ी: Which
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| मोटि | मुट् धातु (तुदादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: मुट् धातु (चुरादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) | मुट् धातु (भ्वादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) |
| या | यद् (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन 📚 अन्य सम्भावना: यद् (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन | या धातु (अदादिगण, परस्मैपद) — लङ् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) |
मोटि 📚 ➤ निन्दा करना, दोष देना, मर्दन करना
संस्कृत: आक्षेपमर्दनयोः
या 📚 ➤ जो
संस्कृत: बुद्धिविशेषनिर्दिष्टवस्तुवाचकसर्वनाम
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| मुट् 📚 | cl. 1. 10. 6. P. मोटति, मुटति, मोटयति, to crush, grind, break, Dhātup.… | 🔵🟣 |
| यद् 📚 | (nom. and acc. sg. n. and base in comp. of 3. य), who, which, what, wh… | 🔵🟣🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड