॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: शिव का विशेषण
व्युत्पत्ति: मुच् + डु
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | मुः | मू | मवः |
| द्वितीया | मुम् | मू | मून् |
| तृतीया | मुना | मुभ्याम् | मुभिः |
| चतुर्थी | मवे | मुभ्याम् | मुभ्यः |
| पञ्चमी | मोः | मुभ्याम् | मुभ्यः |
| षष्ठी | मोः | म्वोः | मूनाम् |
| सप्तमी | मौ | म्वोः | मुषु |
| सम्बोधन | हे मो | हे मू | हे मवः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: जाना, सरकना
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to go,to move,to approach,to slip
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | धावतात् / धावताद् / धावतु / सरतात् / सरताद् / सरतु | धावताम् / सरताम् | धावन्तु / सरन्तु |
| मध्यम | धाव / धावतात् / धावताद् / सर / सरतात् / सरताद् | धावतम् / सरतम् | धावत / सरत |
| उत्तम | धावानि / सराणि | धावाव / सराव | धावाम / सराम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: धावति · लिट्: ससार · लुट्: सर्ता · लृट्: सरिष्यति · लोट्: धावतात् · लङ्: अधावत् · विधिलिङ्: धावेत् · आशीर्लिङ्: स्रियात् · लुङ्: असार्षीत् · लृङ्: असरिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: सरण · ण्वुल्: सारकः · तृच्: सर्ता · ण्यत्: सार्यः · तव्य: सर्तव्यः · अनीयर्: सरणीयः · क्त: सृतः · क्तवतु: सृतवान् · शतृ: सरन् · स्य-शतृ: सरिष्यन् · क्त्वा: सृत्वा · ल्यप्: प्रसृत्य · तुमुन्: सर्तुम् · णमुल्: सारम् · घञ्: सारः · क्तिन्: सृति · क्वसु: ससृवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| मौ | मु (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: मा (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन · कृदन्त: मे + अच् | मा (पुं.) — सम्बोधन, द्विवचन · कृदन्त: मे + अच् |
| सर | सृ धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: सर (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | सर (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड