२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
सृ (सृ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.1085
धात्वर्थ: गतौ — जाना, सरकना (to go,to move,to approach,to slip)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम धावति / सरति धावतः / सरतः धावन्ति / सरन्ति मध्यम धावसि / सरसि धावथः / सरथः धावथ / सरथ उत्तम धावामि / सरामि धावावः / सरावः धावामः / सरामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम धावतात् / धावताद् / धावतु / सरतात् / सरताद् / सरतु धावताम् / सरताम् धावन्तु / सरन्तु मध्यम धाव / धावतात् / धावताद् / सर / सरतात् / सरताद् धावतम् / सरतम् धावत / सरत उत्तम धावानि / सराणि धावाव / सराव धावाम / सराम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अधावत् / अधावद् / असरत् / असरद् अधावताम् / असरताम् अधावन् / असरन् मध्यम अधावः / असरः अधावतम् / असरतम् अधावत / असरत उत्तम अधावम् / असरम् अधावाव / असराव अधावाम / असराम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम धावेत् / धावेद् / सरेत् / सरेद् धावेताम् / सरेताम् धावेयुः / सरेयुः मध्यम धावेः / सरेः धावेतम् / सरेतम् धावेत / सरेत उत्तम धावेयम् / सरेयम् धावेव / सरेव धावेम / सरेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सरिष्यति सरिष्यतः सरिष्यन्ति मध्यम सरिष्यसि सरिष्यथः सरिष्यथ उत्तम सरिष्यामि सरिष्यावः सरिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सर्ता सर्तारौ सर्तारः मध्यम सर्तासि सर्तास्थः सर्तास्थ उत्तम सर्तास्मि सर्तास्वः सर्तास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ससार सस्रतुः सस्रुः मध्यम ससर्थ सस्रथुः सस्र उत्तम ससर / ससार ससृव ससृम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असार्षीत् / असार्षीद् असार्ष्टाम् असार्षुः मध्यम असार्षीः असार्ष्टम् असार्ष्ट उत्तम असार्षम् असार्ष्व असार्ष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्रियात् / स्रियाद् स्रियास्ताम् स्रियासुः मध्यम स्रियाः स्रियास्तम् स्रियास्त उत्तम स्रियासम् स्रियास्व स्रियास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असरिष्यत् / असरिष्यद् असरिष्यताम् असरिष्यन् मध्यम असरिष्यः असरिष्यतम् असरिष्यत उत्तम असरिष्यम् असरिष्याव असरिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्रियते स्रियेते स्रियन्ते मध्यम स्रियसे स्रियेथे स्रियध्वे उत्तम स्रिये स्रियावहे स्रियामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्रियताम् स्रियेताम् स्रियन्ताम् मध्यम स्रियस्व स्रियेथाम् स्रियध्वम् उत्तम स्रियै स्रियावहै स्रियामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अस्रियत अस्रियेताम् अस्रियन्त मध्यम अस्रियथाः अस्रियेथाम् अस्रियध्वम् उत्तम अस्रिये अस्रियावहि अस्रियामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्रियेत स्रियेयाताम् स्रियेरन् मध्यम स्रियेथाः स्रियेयाथाम् स्रियेध्वम् उत्तम स्रियेय स्रियेवहि स्रियेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सरिष्यते / सारिष्यते सरिष्येते / सारिष्येते सरिष्यन्ते / सारिष्यन्ते मध्यम सरिष्यसे / सारिष्यसे सरिष्येथे / सारिष्येथे सरिष्यध्वे / सारिष्यध्वे उत्तम सरिष्ये / सारिष्ये सरिष्यावहे / सारिष्यावहे सरिष्यामहे / सारिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त सरण — — सरणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त सारक सारकः सारिका सारकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त सर्तृ सर्ता सर्त्री सर्तृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त सार्य सार्यः सार्या सार्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) सर्तव्य सर्तव्यः सर्तव्या सर्तव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त सरणीय सरणीयः सरणीया सरणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) सृत सृतः सृता सृतम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) सृतवत् सृतवान् सृतवती सृतवत् / सृतवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) सरत् सरन् सरन्ती सरत् / सरद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त सरिष्यत् सरिष्यन् सरिष्यती / सरिष्यन्ती सरिष्यत् / सरिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) सृत्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रसृत्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) सर्तुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय सारम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त सार सारः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त सृति — सृतिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त ससृवस् ससृवान् सस्रुषी ससृवत् / ससृवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।