॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: संकोच करना, लजाना
संस्कृत: सङ्कोचे
अंग्रेज़ी: to restrain,to shy
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | यन्त्रति / यन्त्रयति | यन्त्रतः / यन्त्रयतः | यन्त्रन्ति / यन्त्रयन्ति |
| मध्यम | यन्त्रयसि / यन्त्रसि | यन्त्रथः / यन्त्रयथः | यन्त्रथ / यन्त्रयथ |
| उत्तम | यन्त्रयामि / यन्त्रामि | यन्त्रयावः / यन्त्रावः | यन्त्रयामः / यन्त्रामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: यन्त्रति · लट् (आत्मने.): यन्त्रयते · लिट्: यन्त्रयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): यन्त्रयाञ्चक्रे · लुट्: यन्त्रयिता · लुट् (आत्मने.): यन्त्रयिता · लृट्: यन्त्रयिष्यति · लृट् (आत्मने.): यन्त्रयिष्यते · लोट्: यन्त्रतात् · लोट् (आत्मने.): यन्त्रयताम् · लङ्: अयन्त्रत् · लङ् (आत्मने.): अयन्त्रयत · विधिलिङ्: यन्त्रयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): यन्त्रयेत · आशीर्लिङ्: यन्त्र्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): यन्त्रयिषीष्ट · लुङ्: अयन्त्रीत् · लुङ् (आत्मने.): अययन्त्रत · लृङ्: अयन्त्रयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अयन्त्रयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: यन्त्रण · ण्वुल्: यन्त्रकः · तृच्: यन्त्रिता · यत्: यन्त्र्यः · ण्यत्: यन्त्र्यः · तव्य: यन्त्रितव्यः · अनीयर्: यन्त्रणीयः · क्त: यन्त्रितः · क्तवतु: यन्त्रितवान् · शतृ: यन्त्रन् · स्य-शतृ: यन्त्रिष्यन् · शानच्: यन्त्रयमाणः · क्त्वा: यन्त्रित्वा · ल्यप्: प्रयन्त्र्य · तुमुन्: यन्त्रितुम् · णमुल्: यन्त्रम् · घञ्: यन्त्रः · क्तिन्: यन्त्र्ति · क्वसु: ययन्त्र्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| यन्त्रति | यन्त्र् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन अन्य सम्भावना: यन्त्रता (स्त्री.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · तद्धित: यन्त्र + तल् (भाववाचक) | यन्त्रत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: यन्त्र् + शतृ |
यन्त्रति ➤ संकोच करना, लजाना
संस्कृत: सङ्कोचे
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड